Mentoring w edukacji wczesnoszkolnej wyrasta z relacji, w której dziecko czuje się bezpiecznie, może otwarcie mówić o trudnościach i stopniowo uczy się rozpoznawać własne potrzeby, emocje oraz możliwości. To przestrzeń wspólnego poszukiwania, znacznie szersza niż plan działania, lista zadań czy gotowe odpowiedzi dorosłego.
W naszym wystąpieniu na INSPIR@CJACH WCZESNOSZKOLNYCH 2026 podzieliłyśmy się doświadczeniami z dwóch uzupełniających się perspektyw: dyrektorskiej i psychologicznej. Opowiadałyśmy o tym, jak mentoring wpływa na środowisko uczenia się i rozwój uczniów Akademii Dobrej Edukacji w Jabłonnie. Przyglądamy się codziennym sytuacjom, w których dorosły staje przed wyborem: wyręczyć dziecko czy pozwolić mu spróbować, wskazać rozwiązanie czy zadać pytanie, przejąć odpowiedzialność czy pomóc uczniowi zobaczyć, na co sam ma wpływ.
Nie jest to łatwy proces. Kiedy dzielimy się naszym doświadczeniem zdarza się, że słyszymy: To pięknie brzmi i dobrze się tego słucha, ale poza waszym środowiskiem jest nierealne. Rozumiemy te wątpliwości, byliśmy na początku tej drogi, wiemy jak jest trudna i wymagająca. Nie chcemy przekonywać, że mentoring można przenieść z jednej szkoły do drugiej według gotowego przepisu. Zachęcamy raczej do szerszego spojrzenia, zadawania pytań i poszukiwania rozwiązań dopasowanych do możliwości konkretnej szkoły, klasy oraz społeczności.
Mentoring jest jednym ze standardów Stowarzyszenia Dobrej Edukacji, którego jesteśmy częścią. Pracujemy w ten sposób od dziesięciu lat, a mimo to nadal się uczymy, poddajemy nasze działania ewaluacji i szukamy nowych sposobów wspierania dzieci. Mentoring nie oznacza bowiem obniżania wymagań, wyręczania ucznia ani reagowania dopiero wtedy, gdy pojawia się problem. Jego podstawą są cztery filary: relacja i bezpieczeństwo, sprawstwo, autoregulacja oraz refleksja. W praktyce wyrażają się one w prostych pytaniach: „Co wybierasz?”, „Na co masz wpływ?”, „Co zadziałało choć trochę?” czy „Jaki krok jest realny również w gorszy dzień?”.
Nie mamy jednej, ostatecznej odpowiedzi na pytanie, jak powinien wyglądać mentoring w każdej szkole. Wiemy jednak, że poszukiwanie, sprawdzanie, popełnianie błędów i wyciąganie wniosków są nieodłączną częścią edukacji zarówno rozwoju dziecka, jak i rozwoju nas, nauczycielek i nauczycieli. To droga, którą przechodzimy razem z naszymi uczniami.
W wystąpieniu przywołujemy również badanie S.F. Ahmeda, A. Koeppa i D.L. Vandell zatytułowane Teacher–student relationships and adult outcomes: Developmental cascades via childhood executive function and behavioral dysregulation [link]. Pokazuje ono, że jakość relacji między nauczycielem a uczniem może mieć znaczenie daleko wykraczające poza pierwsze lata nauki. Sposób, w jaki pracujemy z małymi dziećmi – jak odpowiadamy na ich emocje, trudności i próby samodzielnego działania – może wpływać na rozwój samoregulacji, późniejsze funkcjonowanie oraz wybory podejmowane w dorosłym życiu. Dziecko, które nie potrafi jeszcze w pełni rozpoznać własnych możliwości, uważnie odczytuje przecież sygnały płynące od dorosłych.
Jak wspierać, nie odbierając dziecku sprawstwa? Jak budować relację, zachowując granice roli mentora? Czy elementy mentoringu można wprowadzać także tam, gdzie nie istnieje jeszcze cały system opieki mentorskiej?
Zapraszamy do obejrzenia naszego wystąpienia, a przede wszystkim do rozpoczęcia własnych poszukiwań:
***
Organizatorami zorganizowanej w dniach 23-24 maja 2026 w Warszawie konferencji INSPIR@CJE WCZESNOSZKOLNE 2026 byli: Edunews.pl, Fundacja Rozwoju Społeczeństwa Wiedzy THINK! oraz Think Global sp. z o.o.
Partnerem merytorycznym była społeczność nauczycieli: Superbelfrzy RP.
Partnerem głównym konferencji był Amazon Polska.
Partnerzy konferencji: Cyfrowy Dialog, Learnetic, MAC Edukacja, Moje Bambino, Nowa Era, Remi, WSiP, WCIES.
Współpraca / wystawcy: STEAM House, FAST Heroes, Kampania "Mamy kota na punkcie mleka".
Notka o autorkach: Karolina Baurycza jest dyrektorką Szkoły Podstawowej Akademii Dobrej Edukacji w Jabłonnie, psychologiem i doświadczoną mentorką. Jako aktywna działaczka Stowarzyszenia Dobra Edukacja, współtworzy standardy pracy mentorskiej. Specjalizuje się w prowadzeniu grup mentorów, dzieląc się wiedzą z zakresu psychologii i wspierając kadrę pedagogiczną w budowaniu relacji opartych na podmiotowości i rozwoju potencjału ucznia.
Anna Nogaj jest dyrektorką Zespołu Szkolno-Przedszkolnego Akademii Dobrej Edukacji w Jabłonnie oraz współzałożycielką placówki. Z wykształcenia socjolog, pedagog specjalny i nauczycielka historii. Jako aktywny członek Stowarzyszenia Dobra Edukacja, skutecznie wdraża innowacyjne standardy nauczania, ze szczególnym uwzględnieniem idei mentoringu. W swojej pracy łączy rzetelną wiedzę humanistyczną z praktycznym podejściem do budowania wspierającego środowiska edukacyjnego.
