Jak szkoła może nauczyć jednej z najważniejszych kompetencji XXI wieku? O sztuce zadawania pytania: „Czy na pewno?”

Typografia
  • Smaller Small Medium Big Bigger
  • Default Helvetica Segoe Georgia Times

Wystartowała akcja „Szkoła krytycznie myśląca” Polskiej Akcji Humanitarnej, czyli bezpłatne narzędzia edukacyjne rozwijające  kompetencję krytycznego myślenia. To praktyczny zestaw materiałów dla nauczycieli(-ek), którzy chcą poszerzyć perspektywę swoich uczniów(-ennic) poprzez wzmacnianie umiejętności takich, jak zadawanie pytań, weryfikowanie informacji czy patrzenie na świat z różnych perspektyw. Czym jednak jest krytyczne myślenie oraz dlaczego dziś należy do najważniejszych kompetencji rozwijanych w szkole?

Mózg lubi opowieści bardziej niż fakty

Naukowcy(-czynie) od lat badają, dlaczego tak łatwo wierzymy w nieprawdziwe informacje. Jednym z powodów jest to, że nasz mózg lepiej zapamiętuje i przyswaja historie niż suche fakty czy statystyki. Nadrzędnym celem mózgu nie jest dochodzenie do prawdy, tylko zapewnienie nam bezpieczeństwa – w postaci akceptacji grupy, poczucia komfortu emocjonalnego, ochrony własnej tożsamości i poczucia wartości. Dlatego przekonujące, spójne i wpisujące się w nasz obraz świata opowieści działają na naszą wyobraźnię lepiej niż badania naukowe, a emocje takie jak strach, złość czy zaskoczenie sprawiają, że łatwiej uznajemy przekaz za prawdziwy i chętniej przekazujemy go dalej. 

W dobie mediów społecznościowych różne grupy mają o wiele więcej narzędzi do budowania przekonujących opowieści. Młodzi ludzie codziennie poruszają się w świecie algorytmów, krótkich filmów i nagłówków walczących o ich uwagę. W takim środowisku umiejętność odróżniania faktów od opinii staje się równie istotna, jak czytanie czy liczenie. 

Dlaczego szkoła jest jednocześnie najlepszym i najgorszym miejscem do ćwiczenia krytycznego myślenia?

Obecny system edukacji oparty jest na dychotomicznym podziale na poprawne i niepoprawne odpowiedzi. Popełnianie błędów jest karane gorszą oceną, co nie sprzyja budowaniu odwagi do przyznawania się do pomyłek. Ponadto w wielu przypadkach na pytania zadawane w szkole istnieje tylko jeden klucz i jedna poprawna odpowiedź. Jak w takim środowisku możemy więc budować wśród  uczniów(-ennic) umiejętność podważania zasłyszanych informacji, popełniania błędów i przyznawania się do nich oraz dostrzegania, że w rzeczywistości społecznej nie ma zero-jedynkowych odpowiedzi?

Rzeczywistość społeczna rzadko jest tak jednoznaczna jak pytania na teście. Jeżeli uda nam się w szkole stworzyć przestrzeń do mierzenia się z własnymi pułapkami myślenia oraz środowisko, w którym dopuszczamy różne punkty widzenia, uczniowie(-ennice) zabiorą je ze sobą jako dorośli obywatele(-lki), pracownicy(-czki), rodzice czy członkowie(-inie) lokalnych społeczności. 

Szkoła krytycznie myśląca

Właśnie dlatego Polska Akcja Humanitarna realizuje akcję Szkoła krytycznie myśląca, wspierającą nauczycieli(-lki) w rozwijaniu kompetencji krytycznego myślenia. W ramach programu dostępne są bezpłatne materiały edukacyjne, m.in.: 

  • karty „z różnych punktów widzenia”
  • quiz Kahoot „Prawda czy fejk”
  • materiały wspomagające
  • webinar wprowadzający

Jeśli chcesz, aby Twoja szkoła pomagała uczniom nie tylko zdobywać wiedzę, ale również mądrze z niej korzystać, do 9 września br. dołącz do akcji Szkoła krytycznie myśląca Polskiej Akcji Humanitarnej i przekonaj się, jak wiele może zmienić jedno proste pytanie: Czy na pewno?

W świecie pełnym odpowiedzi coraz większą wartość mają ludzie, 
którzy potrafią zadawać dobre pytania.

Rekrutacja już ruszyła! Najważniejsze informacje o akcji:

Strona akcji: Szkoła Krytycznie Myśląca - Polska Akcja Humanitarna
Zapisz się poprzez formularz: https://forms.gle/aT9e68RBwv3Yj5z88
Koniec zapisów: 9 września 2026 r.

Projekt „Szkoła krytycznie myśląca” sfinansowano ze środków Fundacji PZU. 

Zespół Edukacji PAH zaprasza do udziału!

(ARTYKUŁ PROMOCYJNY)

Jesteśmy na facebooku

fb

Ostatnie komentarze

Jan napisał/a komentarz do O wierze, niewierze i denialiźmie
Albert Einstein popełnił jedną błędną konstatację jakoby robienie jednej i tej samej rzeczy więcej a...
Pójście do biblioteki i zawracanie głowy jej pracownikom (sobie też), wertowanie ciężkich i opasłych...
Ten dobry wynik w matematyce dla naszego kraju jest tym bardziej znaczący że dopiero od szesnastu la...
WSZYSTKIE opisane problemy istniały już dawniej, przez wynalezieniem AI. Jak się nie rozumiało, to s...
Jan napisał/a komentarz do „Nie wiem” – buduje zaufanie
Więcej autorytetu u uczniów traci się gdy się pomyliło i się nie miało odwagi przed nimi do tego prz...
Ppp napisał/a komentarz do „Nie wiem” – buduje zaufanie
Problemem jest ocenianie. Błąd jest rzeczną normalną i powinien być akceptowany, a przyznanie się do...
Anna Kuryłek napisał/a komentarz do Zmieniajmy szkołę, a nie nauczycieli!
Bardzo mądre uwagi :)
Gość napisał/a komentarz do Zmieniajmy szkołę, a nie nauczycieli!
Nareszcie padają postulaty aby zmienić, a tak naprawdę poprawić i uczynić dla nauczycieli lżejszymi,...

E-booki dla nauczycieli

Polecamy dwa e-booki dydaktyczne z serii Think!
Metoda Webquest - poradnik dla nauczycieli
Technologie są dla dzieci - e-poradnik dla nauczycieli wczesnoszkolnych z dziesiątkami podpowiedzi, jak używać technologii w klasie