Analiza, redukcja, cel

Narzędzia
Typografia
  • Smaller Small Medium Big Bigger
  • Default Helvetica Segoe Georgia Times

Powtarza się to od wielu lat. Z końcem roku wydaje się, że następny nie może przynieść wiele nowego. Ta sama podstawa programowa, ten sam pokój nauczycielski, to sama klasa. Kiedy jednak przychodzi analizować podstawę programową po doświadczeniach kończącego się roku, najnowszą glottodydaktykę (bo więcej czasu na refleksję), media (ot, chociażby możliwości nowych edytorów), a przede wszystkim poszczególne klasy, grupy i indywidualnie uczniów i uczennice, których poznawałem przez rok, to okazuje się, że od 1 września będę miał do czynienia z zupełnie świeżym krajobrazem oświatowym, z inną przestrzenią uczenia się. To chyba uzależnia i trzyma w zawodzie. Jest tez nadzieja, że popełnię mniej błędów…(C) Edunews.pl - cykl felietonów Aleksandra Lubiny

Analizy zaczynam od przypomnienia sobie krótkich opinii moich uczniów, które napisali po pierwszej klasie. (Są na stronie szkoły). Muszę też przeanalizować cele ogólne podstawy dla III i IV etapu kształcenia oraz informacje o najważniejszych umiejętnościach (zamieszczam poniżej dla przypomnienie): 

Celem kształcenia ogólnego na III i IV etapie edukacyjnym jest (CZĘŚĆ WSTĘPNA PODSTAWY PROGRAMOWEJ DLA GIMNAZJUM I LICEUM):

  1. przyswojenie przez uczniów określonego zasobu wiadomości na temat faktów, zasad, teorii i praktyk;
  2. zdobycie przez uczniów umiejętności wykorzystania posiadanych wiadomości podczas wykonywania zadań i rozwiązywania problemów;
  3. kształtowanie u uczniów postaw warunkujących sprawne i odpowiedzialne funkcjonowanie we współczesnym świecie.

Do najważniejszych umiejętności zdobywanych przez ucznia w trakcie kształcenia ogólnego na III i IV etapie edukacyjnym należą:

  1. czytanie – umiejętność rozumienia, wykorzystywania i refleksyjnego przetwarzania tekstów, w tym tekstów kultury, prowadząca do osiągnięcia własnych celów, rozwoju osobowego oraz aktywnego uczestnictwa w życiu społeczeństwa;
  2. myślenie matematyczne – umiejętność wykorzystania narzędzi matematyki w życiu codziennym oraz formułowania sądów opartych na rozumowaniu matematycznym;
  3. myślenie naukowe – umiejętność wykorzystania wiedzy o charakterze naukowym do identyfikowania i rozwiązywania problemów, a także formułowania wniosków opartych na obserwacjach empirycznych dotyczących przyrody i społeczeństwa;
  4. umiejętność komunikowania się w języku ojczystym i w językach obcych, zarówno w mowie, jak i w piśmie;
  5. umiejętność sprawnego posługiwania się nowoczesnymi technologiami informacyjno-komunikacyjnymi;
  6. umiejętność wyszukiwania, selekcjonowania i krytycznej analizy informacji;
  7. umiejętność rozpoznawania własnych potrzeb edukacyjnych oraz uczenia się;
  8. umiejętność pracy zespołowej.

Muszę też przeanalizować kompetencje kluczowe, zwłaszcza, że poniższe, europejskie, nie są w pełni zgodne z najważniejszymi umiejętnościami zdobywanymi przez ucznia w trakcie kształcenia ogólnego na III i IV etapie edukacyjnym:

(Zalecenie Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie kompetencji kluczowych w procesie uczenia się przez całe życie. Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L394)
1) porozumiewanie się w języku ojczystym;
2) porozumiewanie się w językach obcych;
3) kompetencje matematyczne i podstawowe kompetencje naukowo-techniczne;
4) kompetencje informatyczne;
5) umiejętność uczenia się;
6) kompetencje społeczne i obywatelskie;
7) inicjatywność i przedsiębiorczość; oraz
8) świadomość i ekspresja kulturalna.

Muszę umieścić w mojej praktyce lekcyjnej filary systemu edukacji wg Jaquesa Delorsa
w mojej praktyce lekcyjnej:

  1. Uczyć się, aby wiedzieć.
  2. Uczyć się, aby działać.
  3. Uczyć się, aby żyć wspólnie z innymi.
  4. Uczyć się, aby być.

Muszę przeanalizować i na nowo zredagować Przedmiotowy System Oceniania. Chociażby dlatego, że jeden system nie może być stosowany w klasach drugich i pierwszych gimnazjum w grupach z dwiema godzinami niemieckiego i sześcioma, w grupach z uczniami kontynuującymi i w grupach, gdzie uczniów kontynuujący nie ma wcale.

Muszę to zredukować, a właściwie skompilować, że by zadziałała synergia.

Muszę przeanalizować wypowiedź mojego przewodnika ostatnich lat, prof. Geralda Hüthera. Muszę przemyśleć, jak się zachwycać, tym co robią moi uczniowie i moje uczennice, żeby i im łatwiej było się zachwycać światem odkrywanym i przyswajanym podczas lekcji języka niemieckiego. I to jest właściwie mój jedyny, zredukowany cel.

„Jeżeli czegoś mamy się nauczyć, to to musi coś znaczyć. Musi przenikać do szpiku kości. W chwili, kiedy się czymś zachwycamy, w mózgu aktywizują się tzw. ośrodki emocjonalne. To konewka z nawozem, która powoduje, że to coś w ogóle zostanie przyswojone przez mózg. A jeżeli konewka nie działa, to można uczyć się na pamięć tak długo, jak tylko wola, ale nic nie zostanie. Sposób, w który otwieramy się na świat, nazywa się po prostu zachwytem – wtedy czujemy się odkrywcami i wtedy współodpowiadamy. Oczywiście możemy te ośrodki aktywizować karą i nagrodą. Wtedy dzieci uzależniają się od kary i nagrody. Nie uczą się z wewnętrznej potrzeby. Jedyny stan, który dzieci mogą zachować z dzieciństwa, żeby uczyć się z wewnętrznej potrzeby, to zachwyt. Male dzieci przynoszą
z sobą na świat dwa podstawowe nastawienia, które nazywamy: ciekawość (radość odkrywców)i chęć tworzenia/kształtowania. Przychodzimy na świat z oczekiwaniem, że przeżyjemy świat, w którym po pierwsze znajdziemy zadania, przy których się rozwiniemy, jestem kimś, kto rośnie, kto może być nasycony - i drugim, że potrzebujemy wspólnot, do których możemy należeć, gdzie czujemy się bezpieczni i potrzebni.(…)” - Gerald Hüther: Wie Lernen am besten gelingt).

W następnych felietonach omówię wypracowane:

  • listę najtrudniejszych pytań wynikających z analizy, redukcji i celu na 2013/2014 (zacznę od pytania, jak obecnie rozumień nauczanie zorientowane na ucznia w nowej przestrzeni uczenia się)
  • Przedmiotowy System Oceniania;
  • plany pracy rocznej

Notka o autorze: Aleksander Lubina – nauczyciel języka niemieckiego w Gimnazjum nr 3 im. Noblistów Polskich w Gliwicach, 20 lat doradca i konsultant, 10 lat w komisjach ds. awansu zawodowego nauczycieli, pracował 9 lat w szkołach podstawowych, 10 lat w gimnazjach, 13 lat w liceach, 6 lat na uniwersytecie. Autor skryptów, poradników, śpiewnika – publicysta, pisarz, poeta.

Jesteśmy na facebooku

fb

Ostatnie komentarze

E-booki dla nauczycieli

Polecamy dwa e-booki dydaktyczne z serii Think!
Metoda Webquest - poradnik dla nauczycieli
Technologie są dla dzieci - e-poradnik dla nauczycieli wczesnoszkolnych z dziesiątkami podpowiedzi, jak używać technologii w klasie