Dobre relacje i zaufanie są fundamentem efektywnego przywództwa. Stwarzają także atmosferę sprzyjającą uczeniu się - w każdej szkole. Warto zwrócić uwagę na dwa wymiary zaufania - w miejscu pracy (szkole) oraz pomiędzy nauczycielem i uczniem.
Zaufania nie buduje się w jednorazowym działaniu, ale małymi kroczkami, przez długi czas, buduje się (i łamie) w codziennych interakcjach z ludźmi. Przy czym znacznie łatwiej jest je stracić niż zbudować na trwałe.
Czasami na treningach psychologicznych robi się ćwiczenie, polegające na tym, że jeden z uczestników upada do tyłu, a towarzysze go łapią. W przywództwie nie chodzi o tak dramatyczne doświadczenie, autentyczne zaufanie składa się z wielu doświadczeń. Małe gesty dokonywane regularnie, które z czasem urastają w coś potężnego.
Kilka sposobów na budowanie (na co dzień) zaufania i dobrych relacji w zespołach i w przywództwie.
Rób to, co mówisz, że zrobisz. Konsekwencja w byciu przejrzystym buduje zaufanie. Dotrzymywanie słowa i zobowiązań (dużych lub małych), wzmacnia przekonanie, że inni mogą na nas liczyć.
Bierz odpowiedzialność za swoje błędy. Nikt nie jest doskonały, udawanie kogoś takiego może podważyć zaufanie. Cenne jest umiejętność przyznania się do błędu. Branie odpowiedzialności za pomyłki i potknięcia, pokazuje innym, że jesteśmy odpowiedzialni.
Bądź pozytywny i optymistyczny. Patrzenie z nadzieją i otwartością w przyszłość zaprasza do wzajemnego zrozumienia. Daje innym poczucie bezpieczeństwa.
Działaj z empatią. Zaufanie rośnie, gdy ludzie czują się zauważani, usłyszani i cenieni. Zainteresowanie tym, co dzieje się z innymi, wtedy, gdy maja kłopoty i wtedy, gdy odnoszą sukces, daje poczucie ważności i uznania.
Mów o trudnych sprawach. Wypowiadanie trudnych opinii, ale nie po to, aby kogoś poniżyć lub skrytykować, ale po to, aby budować relację. Dobre relacje oparte są na szczerość i umiejętności wybaczania.
Warto wspominać osoby, które sami obdarzamy zaufaniem i naśladować ich postępowanie.
Zaufanie w klasie szkolnej, co może robić nauczyciel, aby uczniowie mu ufali?
Rób to, co mówisz, że zrobisz. Dotrzymywanie słowa i zobowiązań (dużych lub małych), niezmienianie zdania bez uzasadnienia, wzmacnia przekonanie, że uczniowie mogą liczyć na nauczyciela.
Przyznawaj się do pomyłek. Odgrywanie osoby doskonałej przez nauczyciela może podważyć zaufanie uczniów. Cenna i trudna jest umiejętność przyznania się przed uczniami do popełnionego błędu. Przyznanie się, a nawet przeproszenie za błąd powoduje, że uczniowie bardziej ufają nauczyli, jest on dla nich bardziej ludzki.
Pokazuj uczniom, że wierzysz w ich możliwości. Takie postępowanie działa na motywację uczniów do nauki, zachęca ich do podejmowania wyznawań, daje uczniom poczucie bezpieczeństwa.
Zauważaj uczniów i słuchaj ich zdania. Poznanie uczniów, zauważanie ich i słuchanie buduje relacje. Zaufanie rośnie, gdy uczniowie czują się przez nauczyciela zauważani, usłyszani i cenieni.
Podejmuj trudne tematy. W trudnych sytuacjach trzeba umieć z uczniami rozmawiać, ale nie po to, aby ich krytykować, ale po to, aby budować przejrzystą relację. Dobre relacje oparte są na szczerość i umiejętności wybaczania.
Notka o autorce: Danuta Sterna jest byłą nauczycielką matematyki i dyrektorką szkoły, ekspertką oceniania kształtującego. Współpracowała z Centrum Edukacji Obywatelskiej tworząc programy szkoleń i kursów. Jest autorką książek i publikacji dla nauczycieli, propaguje ocenianie kształtujące w polskich szkołach, prowadzi też swoją stronę: OK nauczanie. Inspiracja artykułem Mike'a Robbinsa.
