Jak rozpoznać dezinformację? Jak nie dać się zmanipulować sztucznej inteligencji? Co zrobić, żeby uczniowie korzystali z AI mądrze? To pytania, które zadają sobie dziś nauczyciele. I wyzwanie, przed którym stają każdego dnia. Zanim zaczną uczyć dzieci o zagrożeniach w sieci, najpierw sami powinni wiedzieć o tym jak najwięcej. NASK wspiera pedagogów w tym zadaniu.
Eksperci prowadzą webinary poświęcone rozpoznawaniu i przeciwdziałaniu dezinformacji. To działania realizowane w ramach projektu CEDMO, który skupia instytucje i specjalistów zajmujących się badaniem zjawisk dezinformacyjnych oraz wzmacnianiem edukacji medialnej w Europie Środkowej.
Uczniowie nieustannie są odbiorcami treści, które wpływają na ich opinie, emocje i wybory. Potwierdzają to wyniki najnowszego raportu NASK „Nastolatki 3.0” z 2025 r. Młodzi ludzie spędzają w sieci niemal pięć godzin dziennie w tygodniu i jeszcze więcej w weekendy, często bez realnej kontroli dorosłych. Aż czterech na dziesięciu uczniów dostaje pierwszy smartfon z dostępem do internetu jeszcze przed dziewiątymi urodzinami. To oznacza, że kontakt z cyfrowymi treściami następuje wyjątkowo wcześnie, zanim dzieci rozwiną umiejętność krytycznej oceny informacji.
Szczególnie niepokojące jest to, że choć trzy czwarte nastolatków korzysta z narzędzi sztucznej inteligencji, to niemal tyle samo (63%) nie wie, czym jest deepfake. To czyni ich podatnymi na manipulację obrazem, fałszywe narracje i wiralowe treści. W gąszczu mediów społecznościowych młodzi odbiorcy rzadko dysponują narzędziami, które pozwalałyby im odróżnić prawdę od fikcji, a to właśnie tam kształtują swoje przekonania, budują relacje społeczne i obraz świata.
Lekcje w formie webinarów, przygotowanych przez ekspertów CEDMO pomogą uczniom zrozumieć, jak działają media i social media. Uczniowie dowiedzą się, czym są algorytmy i w jaki sposób się je projektuje. Uczestnicy poznają bańki informacyjne i nauczą się rozpoznawać manipulację. Nauczą się odróżniać fakt od opinii, a dzięki temu świadomie będą korzystać z social mediów.
Zajęcia z zagrożenia dezinformacją dla szkół ponadpodstawowych, przygotowane przez NASK, pokazują, jak manipulacja i błędy poznawcze wpływają na pierwsze poważne decyzje, w tym wybór szkoły, pracy i kształtowanie opinii. Uczą analizy obrazu, weryfikacji źródła, sprawdzania kontekstu i krytycznego myślenia na podstawie metody S.P.R.A.W.D.Z.A.M.
Zanim klikniesz „Udostępnij”, przefiltruj treść przez tych 9 punktów:
S jak SENSACJA: Czy informacja gra na skrajnych emocjach (złość, lęk)?
P jak PROWOKACJA: Czy jej celem jest wywołanie kłótni lub podziałów?
R jak RACJONALNOŚĆ: Czy argumenty są logiczne i spójne?
A jak AUTOR: Kto stworzył tę treść? Czy to wiarygodna osoba lub instytucja?
W jak WYBIÓRCZOŚĆ: Czy materiał nie został wycięty z szerszego kontekstu?
D jak DYSKREDYTACJA: Czy atakuje osobę/grupę osób, by postawić ją/ich w złym świetle?
Z jak ZAMIAR: Kto zyska na tym, że w to uwierzysz?
A jak ANALIZA: Czy na chłodno porównałaś/eś tę informację z innymi źródłami?
M jak MANIPULACJA: Czy fakty nie zostały zniekształcone, by udowodnić tezę?
W najbliższych dniach są planowane następujące webinary, na które można zapisać swoją klasę pod TYM linkiem.
| Data | Godzina | Temat spotkania | Grupa docelowa |
|
11.03 |
8.55-9.40 | Dezinformacja – weryfikuj i myśl krytycznie! | Szkoły ponadpodstawowe |
|
8.04 |
8.55-9.40 | Dezinformacja – weryfikuj i myśl krytycznie! | Szkoły ponadpodstawowe |
|
18.03 |
8.55-9.40 | Sociale i fejki – wpływ mediów na postrzeganie świata | Klasy 7-8 |
|
22.04 |
8.55-9.40 | Sociale i fejki – wpływ mediów na postrzeganie świata | Klasy 7-8 |
(Artykuł promocyjny)
