Matura to jeden z najważniejszych egzaminów w życiu młodego człowieka, co wiąże się z wysokim poziomem stresu u wielu uczniów. Nawet osoby, które sumiennie przygotowywały się przez wiele miesięcy, mogą doświadczyć sporej dawki napięcia podczas egzaminów. Stres nie jest dobrym doradcą, do tego dochodzi pośpiech, emocje, w wyniku czego uczeń traci cenne punkty i nie zawsze musi mieć to związek z brakiem wiedzy.
Istnieje kilka sposób, dzięki którym jesteśmy w stanie zminimalizować ryzyko wystąpienia tak zwanych „potknięć". Oto lista najczęstszych błędów popełnianych na egzaminach wraz podpowiedziami, jak zminimalizować ryzyko tych błędów.
Niedokładne czytanie poleceń
Pod wpływem emocji podczas czytania polecenia oraz ze względu na nagły przypływ ulgi i zadowolenia z powodu znajomości rozwiązania zadania, można pominąć istotne fragmenty polecenia. Na przykład uczeń podaje wynik bez wielkości miary, odpowiedź jest zbyt ogólna i wymijająca lub podana jest zbyt mała liczba argumentów/ przykładów, w przypadku, gdy w poleceniu jest wymagana ich konkretna liczba. Pomocne będzie tu pokreślenie w poleceniu najważniejszych jego elementów, wskazujących na to, co uczeń ma wykonać.
Pisanie „wszystkiego co się wie”
Jest to spora pułapka, ponieważ niekiedy uczeń ma nadzieję, że coś z takiej ilości tekstu zostanie zaliczone, a w rzeczywistości w pracy pojawia się mało konkretów, zwiększa się ryzyko popełnienia błędu, a także pochłania to dużą ilość cennego czasu.
Odpowiedź w formie innej niż wymagana
Egzaminator ocenia dokładnie to, co widzi przed sobą zapisane na kartce i ocenia zgodnie z poleceniem na arkuszu. Warto zatem trzymać się wyznaczonego schematu, na przykład na języku angielskim: formy listu czy artykułu, na języku polskim: notatki syntetyzującej.
Nieumiejętne zarządzanie czasem
Zbyt duża ilość czasu poświęcona na jedno najbardziej obszerne zadanie powoduje, że zabieramy sobie możliwość zdobycia punktów w zadaniach, które nie są aż tak wymagające. Całkowite zagłębienie się w zadanie, w którym „utknęliśmy”, też nie będzie dobry rozwiązaniem, czasem warto zostawić i wrócić do niego nieco później. Warto rozwiązywać arkusze matur próbnych po to, aby zorientować się, ile czasu potrzebujemy na część zamkniętą, a ile na część otwartą.
Błędy techniczne
Brzmi banalnie, jednak zdarza się równie często. Zaliczamy do nich błędne przeniesienie odpowiedzi oraz wszystko to co jest niezgodne z poleceniem. W przypadku języka polskiego należy na przykład napisać notatkę syntetyzującą na określoną liczbę słów.
Brak czasu na sprawdzenie arkusza
Kiedy czasu zostało niewiele, a uczeń chce wszystko sprawdzić, w stresie i panice może zacząć poprawiać dobre odpowiedzi na złe. Dlatego ważne jest, aby mieć możliwość sprawdzić arkusz na spokojnie – upewnić się, czy odpowiedzi są zgodne z poleceniami, czy żadne zadanie nie zostało pominięte, czy wszystkie odpowiedzi zostały poprawnie przeniesione na kartę odpowiedzi.
Niewykorzystanie brudnopisu
Warto pamiętać, że podczas matury brudnopis jest narzędziem, które może realnie ułatwić pracę i uporządkować myślenie. Można go wykorzystać do stworzenia planu wypowiedzi, zapisania najważniejszych argumentów czy szybkiego przeanalizowania treści zadania bez presji estetyki. To dobre miejsce na popełnianie błędów, poprawki i testowanie różnych rozwiązań, zanim przeniesie się ostateczną wersję na czysto. Korzystanie z brudnopisu pomaga zmniejszyć stres i uniknąć chaosu, szczególnie przy dłuższych formach pisemnych. Świadome używanie tej przestrzeni może znacząco zwiększyć klarowność i jakość końcowej odpowiedzi.
Matura sprawdza nie tylko wiedzę, ale również istotne umiejętności, które dotyczą logicznego myślenia, uważności, czytania poleceń czy pracy pod presją. Dobra wiadomość jest taka, że większość tych błędów można uniknąć – wystarczy skupienie oraz odrobina strategii.
Bibliografia:
- https://studia-online.pl/maturzysci/wp-content/uploads/2025/07/Bledy-maturalne_2025_3-1.pdf, dostęp 21.04.2026
- https://www.otouczelnie.pl/news/2366/Poradnik-CKE-30-dni-przed-matura, dostęp 21.04.2026
- https://www.maturaminds.pl/blog/najczestsze-bledy-matura-2025, dostęp 21.04.2026
Notka o autorce: Magdalena Czerwonogrodzka jest psycholożką w Międzynarodowym Liceum Ogólnokształcącym Paderewski w Lublinie. Niniejszy artykuł ukazał się w blogu Edukacja i Inspiracje. Licencja CC-BY-SA.
