Wirtualne uczenie się będzie jednym z czołowych trendów, które będą wpływać na jakość życia na całym świecie w najbliższych 20-30 latach – przewidują futurolodzy z the World Future Society w raporcie "Going Virtual". Dzięki technologiom i internetowi coraz większa część populacji będzie miała łatwy dostęp do najlepszej jakości edukacji i nauczycieli na całym świecie.
Badanie przeprowadzone przez Boise State University przy wsparciu iNACOL (International Association for K-12 Online Learning) ujawniło wiele ciekawych praktyk podejmowanych w obszarze e-kształcenia na całym świecie. Coraz więcej krajów stara się przygotować przyszłych nauczycieli do nauczania online jeszcze na etapie studiów pedagogicznych. W Singapurze każdy z nauczycieli stażystów otrzymuje szkolenia z edukacji online podczas swoich studiów. Jest przygotowany do prowadzenia zajęć w klasie nie tylko metodami tradycyjnymi, ale również mieszanymi (blended learning). W tym kraju już 100% szkół średnich prowadzi część zajęć z wykorzystaniem e-learningu. Podobnie w Meksyku - każdy z nowych nauczycieli jest już przygotowany do prowadzenia edukacji wirtualnej. Zmiany w e-edukacji szykują się również w Chinach. Tamtejsze władze oświatowe chcą w ciągu najbliższych 10 lat rozwinąć kształcenie nauczycieli online i rozszerzyć edukację online na niespotykaną dotąd na świecie skalę. Chcą objąć e-learningiem ponad 100 milionów studentów.
Celem badania "Going virtual" jest wskazanie najważniejszych trendów w edukacji online na świecie, ale i wskazanie wyzwań stojących przed instytucjami edukacyjnymi w tym segmencie oświaty. W edycji 2010 badanie objęło 830 amerykańskich respondentów nauczajacych w szkołach podstawowych lub średnich (K12) – nauczycieli online ze szkół wirtualnych, programów kształcenia online, kursów e-learning.
Wyniki badania ukazują ciekawy obraz wirtualnego nauczania w Stanach Zjednoczonych. Jak się okazuje, nauczyciele prowadzący kursy online są zazwyczaj doświadczonymi specjalistami – 56% respondentów zadeklarowało od 6 do 15 lat praktyki nauczycielskiej, a 24% nawet ponad 16 lat. 12% z nich nigdy nie uczyło w szkole w tradycyjny sposób, 60% posiada dyplom ukończenia studiów wyższych albo tytuł naukowy, zaś praktycznie wszyscy (99%) są to nauczyciele dyplomowani.
Jedna czwarta nowych nauczycieli zaczynających nauczanie online nie otrzymywała specjalnego szkolenia pod kątem prowadzenia edukacji online. Większość e-nauczycieli została dobrze przygotowana do prowadzenia kursów - otrzymali oni odpowiednie szkolenia dotyczące e-dydaktyki (86%), zarządzania platformami e-learningowymi (93%), technologii informacyjno-komunikacyjnych (90%), cyfrowej etyki, zachowania w sieci i oceny (ewaluacji) uczących się (85%). Zdecydowana większość e-nauczycieli otrzymuje możliwość dalszego szkolenia zawodowego od swoich macierzystych szkół lub organizacji, 30% z uczelni wyższych. Wśród preferowanych tematów związanych z dokształcaniem wymieniano: projektowanie narzędzi edukacyjnych do nauczania online (55%; większość e-nauczycieli – 58% nigdy nie miało możliwości tworzenia własnych narzędzi e-learningowych), wykorzystanie sieci społecznościowych w edukacji online (52%), psychologię nauczania online (44%), kształcenie uczniów niepełnosprawnych (64%), e-dydaktykę (16%).
Jeśli chodzi o preferowane formy dokształcania – 81% badanych wskazywało na ustawiczne kształcenie poprzez sesje online. Drugą preferowaną metodą szkolenia były warsztaty (77%). Nauczyciele korzystają z serwisów społecznościowych (najczęściej wskazywanym był Facebook), a ponad połowa respondentów przyznała, że została przygotowana do wykorzystania sieci społecznościowych w nauczaniu.
Chociaż wyniki badania dotyczą respondentów amerykańskich - warto porównywać je z naszymi polskimi doświadczeniami i badaniami edukacji online. Brakuje nam w Polsce podobnych działań badawczych, dzięki którym moglibyśmy uzyskać obraz polskiej (raczkującej) sfery edukacji online na poziomie szkolnym.
Raport "Going Virtual" 2010 można pobrać tutaj (PDF).
(Notka o autorze: Marcin Polak jest twórcą i redaktorem naczelnym Edunews.pl, zajmuje się edukacją i komunikacją społeczną, realizując projekty społeczne i komercyjne o zasięgu ogólnopolskim i międzynarodowym. Prowadzi także międzynarodowy serwis edukatorów ekonomicznych i finansowych www.EconomicEducator.eu)
