Doświadczenia szkół brytyjskich pokazują, że organizowane w ramach oferty szkolnej zajęcia z arteterapii mogą pomóc uczniom przezwyciężyć różne problemy związane z zachowaniem i negatywnymi emocjami. W Wielkiej Brytanii już od 2002 r. realizowany był w szkołach The Art Program, zaś obecnie sukcesy odnosi program The Art Room, adresowany do dzieci i młodzieży w wieku od 5 do 16 lat.
Arteterapia to inaczej leczenie przez sztukę, działanie bazujące na dwóch równoważnych elementach: sztuce (twórczości) i terapii (Wikipedia). Stosowana jest nie tylko jako terapia, której zadaniem jest leczenie (wspomaganie procesu leczenia), ale często także jako metoda rozwoju osobistego.[1] Może okazać się skuteczną formą pomocy dzieciom, osobom dorastającym, dorosłym i osobom w okresie późnej dorosłości, grupom społecznym i rodzinom, w leczeniu: lęków, depresji, innych zaburzeń afektywnych, nerwic, uzależnień, problemów w relacjach rodzinnych, w przypadkach nadużycia seksualnego i przemocy domowej, w trudnościach społecznych i emocjonalnych związanych z niepełnosprawnością i chorobą, w traumach i przeżyciach straty, przy problemach fizycznych, poznawczych i neurologicznych, oraz trudnościach psychospołecznych związanych z chorobami somatycznymi (np. chorobami nowotworowymi). Coraz częściej wykorzystywana jest również w profilaktyce społecznej, w tym w pracy z osobami zagrożonymi wykluczeniem społecznym[2].
W Wielkiej Brytanii obecnie funkcjonuje dziewięć programów Art Room (www.theartroom.org.uk) w szkołach, a w zajęciach w nich uczestniczyło ponad 10 tys. dzieci. Naukowcy w opublikowanym studium w magazynie The Arts in Psychotherapy dowodzą, że dzieci kończące 10-tygodniony program Art Room, mają znacznie mniej problemów z zachowaniem, mniejszą depresję i większą wiarę we własne siły.
Program funkcjonuje w środowisku szkolnym i w ścisłej współpracy z nauczycielami, którzy widząc problemy uczniów starają się znaleźć dla nich odpowiedni sposób na podniesienie ich samooceny i wiary we własne siły. W pierwszej kolejności jest adresowany do osób z poważnymi problemami wychowawczymi i zagrożonych wydaleniem ze szkoły lub przerwaniem nauki. Główny nacisk położony jest na rozwój kompetencji społecznych i uczenie się nowych umiejetności. Sukcesy odnoszone przez uczniów w ramach programu przekładają się później na ich większą aktywność w nauce innych przedmiotów.
Przeprowadzone na 169 uczestnikach programu w roku szkolnym 2012-2013 wywiady pogłębione przynoszą pozytywne rezultaty (łącznie w tym okresie w zajęciach z arteterapii uczestnicznyło nieco ponad 1000 dzieci). Uczniowie deklarowali poprawę we wszystkich obszarach działania programu. O 37% zmniejszyły się ich ogólne trudności w funkcjonowaniu w społeczności szkolnej, o 41% problemy emocjonalne, o 15% negatywne zachowania, nastąpiła 33% redukcja zachowań hiperaktywnych i 41% redukcja trudności koleżeńskich, zaś relacje społeczne poprawiły się o 24%. Przed rozpoczęciem terapii 22% badanych uczniów deklarowało stany depresyjne. Na koniec programu już tylko 4%.
Terapeuci zaangażowani w realizację programu zwracają uwagę, że raczej nie jest możliwe przeniesienie podobnych rozwiązań do domów rodzinnych, ale rodzice mogą, chcąc dalej wspierać rozwój dzieci, próbować tworzyć środowisko, które wspiera kreatywność.
(Źródło: Reuters, Wikipedia)
[1] Rojewska-Nowak A. (2012), Arteterapia w opinii społecznej - doniesienie z badań, [w:] Stefańska A., [red.] Arteterapia w wymiarze kreacji... poszukiwania, drogowskazy, refleksje, UAM, Poznań-Kalisz 2012
[2] Rojewska-Nowak A. (2012), Arteterapia w procesie aktywizacji osób zagrożonych wykluczeniem społecznym, Czasopismo: socjologia.pl, Wydawnictwo PROMOTOR, Warszawa, nr 4/2012.
(Notka o autorze: Marcin Polak jest twórcą i redaktorem naczelnym Edunews.pl, zajmuje się edukacją i komunikacją społeczną, realizując projekty społeczne i komercyjne o zasięgu ogólnopolskim i międzynarodowym. Jest również członkiem grupy Superbelfrzy RP).
Więcej na temat wspierania kreatywności w Edunews.pl:
