Zastanówmy się nad metodami obudzenia/pobudzenia nauczycieli do działań na rzecz zmian w nauczaniu. Byłam ostatnio na dwóch dużych konferencjach poświęconych konieczności poprawy wyników egzaminów gimnazjalnych (w części matematyczno-przyrodniczej) z udziałem kuratora, dyrektorów i nauczycieli, ale nie znalazłam tam konstruktywnego rozwiązania problemu.
Wymieniane były różne przyczyny,
ale ani kurator, ani dyrektorzy ani słowem nie wspomnieli o potrzebie zmiany
sposobów nauczania i rozwoju umiejętności uczenia się. Widzę duże, jeśli nie największe pole zmian w szkole, po stronie nauczyciela (swoim również). Chciałabym zaproponować pięć rozwiązań, które moim zdaniem należy niemal natychmiast wprowadzić do szkoły, aby była to szkoła nowoczesna i ekologiczna:
1. Zajęcia o uczeniu się
Udział uczniów w dwutygodniowych w pierwszym roku nauki (tygodniowych w kolejnych latach nauki) zajęciach rozpoczynających każdy etap edukacyjny. Zajęcia poświęcone byłyby rozpoznawaniu własnego stylu uczenia się, rodzajowi inteligencji i konsekwencjami dla uczenia się różnych przedmiotów. Uczniowie nauczyliby się tworzenia mapy myśli, mapy informacji czy mapy zagadnień. Poznaliby zagadnienia związane z pracą grupową i ocenianiem wspierającym procesy uczenia. Wraz z nauczycielami zaplanowaliby pracę w najbliższym roku szkolnym, ustalając wzajemne zasady współpracy obowiązujące obie strony. Każdy uczeń wyniki swojej pracy i własnych przemyśleń umieściłby na blogu (p.4) w postaci własnej prezentacji „Jak się uczyć?”.
2. Ocenianie wspierające
Odejście od tradycyjnego oceniania na rzecz oceniania wspierającego. I chociaż coraz więcej mówi się na ten temat, to w praktyce mało się dzieje. Odejście od tzw. „niezapowiedzianych kartkówek”, łapania uczniów na brakach w wiedzy i nieprzygotowaniu do zajęć na rzecz informowania o terminie sprawdzania danego zakresu wiadomości. Poszerzanie oceniania o coraz to nowe umiejętności, którymi może wykazać się uczeń (blogi, filmy, praca w grupach, projekty, prace badawcze).
3. Metoda projektów
Raz w semestrze uczniowie wykonują projekt, ale nie na zasadzie podania tematu i opracowania go metodą „kopiuj/wklej” z Internetu. Uczniowie w grupach realizują projekt w oparciu o szczegółowe instrukcje, które zawierają szereg pytań i wskazówek, gdzie uczniowie powinni szukać odpowiedzi, z jakimi artykułami czy filmami mają się zapoznać aby odpowiedzieć na zadane pytania. Uczniowie muszą przestudiować podaną literaturę, zapoznać się z publikowanymi wynikami badań, prowadząc własne badania i obserwacje. Ocena uzależniona jest od samodzielności stawianych hipotez i jakości zawartych w podsumowaniu wniosków.
4. Obowiązkowe blogi
Uczniowie powinni obowiązkowo prowadzić blogi – wg dokładnych wskazówek nauczyciela! Otrzymywaliby też ocenę/ punkty raz w semestrze za pisanie blogu z każdego tygodnia nauki (przynajmniej przedmiotów rozszerzanych w liceum, wskazanych przez nauczyciela w gimnazjum). Z zastosowaniem 3D, filmów, wyszukiwaniem ciekawostek w Internecie. Im więcej, tym ocena/punkty wyższe.
5. Projektowanie lekcji
Raz na 2 tygodnie kolejne grupy uczniów organizują lekcję w taki sposób, w jaki sami chcieliby się uczyć. Poruszają tematy, którymi się interesują, przedstawiają własne pasje i uzdolnienia. Starają się pokazać związek z przedmiotami, których uczą się w szkole.
Ewa Kaniecka była uczestnikiem szkolenia "8 strategii efektywnego uczenia (się)". Niniejsza opinia została przygotowana w ramach kursu elearning realizowanego w trakcie wakacji.
