Życie dzieci kwitnie w sieci. Dzieci przebywają w internecie coraz częściej i coraz dłużej. W 2011 r. 2/3 przedszkolaków (3-6 lat) korzystało z sieci częściej niż raz w tygodniu, a ich jednorazowa sesja w sieci trwał średnio 45 minut. Dziś zapewne jest to jeszcze więcej. Codziennie z internetu korzysta 23% 3-6 latków, 35% 7-9 latków, 62% 10-14 latków. Powstaje pytanie – jak sprawić, aby wychodziły z sieci wzbogacone, a nie oszołomione, czy wręcz ogłupione (albo „wściekłe“ co też się zdarza).
Nowe technologie i sieć towarzyszą dziś dziecku od narodzin. Zdarzają się przypadki, że już niemowlaki mają „swoje“ profile na Facebooku, założone przez zapobiegliwych rodziców – w ten sposób ich profil „rośnie“ i wzbogaca się razem z nimi. Już w przedszkolu dzieci odkrywają internet i wiedzą, że tam są ich „baje“, które bardzo chcą oglądać. Potem już mniej lub bardziej samodzielnie trafiają do różnych serwisów i tu dopiero odkrywają dopiero swój świat (i wolność podróżowania po cyberprzestrzeni). Ich świat, gdyż najczęściej nie ma w nim osób dorosłych, a jeśli nawet ci się pojawiają, dzieci często poszukują innych miejsc.
O takich dzieciach zwykło się mówić cyfrowi tubylcy. Jak dowodzą autorzy raportu „Dzieci sieci“, omawiającego wyniki badania dzieci w wieku 9-13 lat (patrz: Kompetencje komunikacyjne dzieci w sieci), jest to raczej określenie na wyrost. Dzieci bowiem mają spore braki kompetencyjne jeśli chodzi o mądre i bezpieczne korzystanie z sieci, zaś braków tych nie niweluje szkoła (częściej czynią to organizacje społeczne prowadzące różnego rodzaju akcje edukacyjne, jak np. Fundacja Dzieci Niczyje poprzez Sieciaki.pl).
Te niedostatki w przygotowaniu i umiejętnościach dzieci do korzystania z internetu powinny nas skłaniać do zastanowienia się, w jaki sposób tworzyć dziś serwisy przeznaczone dla dzieci, aby jednak – korzystając z sieci – uczyły się też ważnych umiejętności potrzebnych im w szkole i potem w życiu. Na co zwracać uwagę? Jak projektować serwisy, aby rzeczywiście wspierały rozwój dzieci?
Poproszony o wystąpienie podsumowujące podczas poświęconego serwisom edukacyjnym spotkania pt. Edu@ktywni w Ministerstwie Środowiska, spróbowałem zebrać w jednej prezentacji różne rekomendacje dotyczące tworzenia stron dla dzieci. Może te wskazówki okażą się przydatne twórcom różnych projektów internetowych dla najmłodszych użytkowników sieci.
(Notka o autorze: Marcin Polak jest twórcą i redaktorem naczelnym Edunews.pl, zajmuje się edukacją i komunikacją społeczną, realizując projekty społeczne i komercyjne o zasięgu ogólnopolskim i międzynarodowym)
