Irlandzki program Food Dudes to przykład akcji prozdrowotnej, która na początku 2007 r. została wprowadzona w ponad trzech tysiącach irlandzkich szkół podstawowych. Rok wcześniej, jeszcze na etapie pilotażu, została uznana przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) za najlepszą akcję edukacyjną roku w obszarze promocji i ochrony zdrowia.
Bohaterowie filmów - Charlie, Tom, Raz i Rococo - walczą o ocalenie dzieci przed otyłością i jej następstwami: chorobami serca, cukrzycą oraz rakiem.
Problem otyłości wśród dzieci w społeczeństwach konsumpcyjnych mobilizuje rządy i organizacje pozarządowe do przeznaczania olbrzymich nakładów na promocję zdrowego odżywania się. Niestety często zdarza się, że pieniądze te są marnowane, zaś prowadzone akcje nie tylko nie zmieniają nawyków żywieniowych, ale wręcz pogarszają sytuację. Według Associated Press w 2007 r. w Stanach Zjednoczonych po przebadaniu 57 kampanii społecznych okazało się, że tylko cztery z nich przyniosły jakiekolwiek, a raczej minimalne, rezultaty.
Aby trwale zmieniać nawyki żywieniowe dzieci, Irlandczycy postanowili wykorzystać Edutainment. W serialu czwórka młodych bohaterów, korzystając z energii zjadanych owoców i warzyw, walczy z siłami zła reprezentowanymi przez Generała Junk (od junk food, czyli śmieciowego jedzenia, nie zawierającego składników odżywczych, zaś bogatego w tłuszcze i sól). Junk i jego zwolennicy (Junk Punks) za cel stawiają sobie zniszczenie warzyw i owoców. Uczniowie mogą pomóc filmowym bohaterom, spożywając „energetyczne” warzywa i owoce, a wyniki zapisując w specjalnych „bajkowych” notatnikach.
Autorzy programu przygotowali adresowane do młodej widowni 6-minutowe filmy oparte na przygodach czwórki dzieci, a także stworzyli specjalny portal adresowany do przedszkolaków i uczniów szkół podstawowych (4-11 latków). Oprócz tego na program składają się konkursy z nagrodami dla uczniów, korespondencja specjalna od Food Dudes do odczytywania w szkolnych klasach, a także pakiet domowy Food Dudes dla uczniów. Zadbano również o atrakcyjny dla grupy docelowej sposób przekazu – kolorowa, wykorzystująca animację, powtarzalna, zabawna forma ułatwia małym dzieciom koncentrację.
Food Dudes został oparty na badaniach prowadzonych przez psychologów i dietetyków z Wydziału Psychologii University of Wales Bangor. „Nie można na dłuższą metę zmusić dzieci do jedzenia czegoś, czego po prostu nie lubią.” – zauważa prof. Fergus Lowe, jeden z twórców programu. – „Dopiero gdy zjedzą owoce i warzywa dziesięć, piętnaście razy, ich kubki smakowe przyzwyczajone do chipsów i coca-coli zaakceptują nowe smaki.”
Ewaluacja już na etapie pilotażu dowiodła, że dzieci w szkołach objętych programem nie tylko przynoszą do szkół w swoich zestawach śniadaniowych więcej owoców, warzyw i soków, ale także dużo więcej ich zjadają i wypijają w porównaniu do dzieci w szkołach nie uczestniczących w akcji.
Przeczytaj poprzedni artykuł z cyklu o wielkich programach edutainment.
(Notka o autorze: Marcin Polak jest twórcą i redaktorem naczelnym Edunews.pl, zajmuje się edukacją i komunikacją społeczną, realizując projekty społeczne i komercyjne o zasięgu ogólnopolskim i międzynarodowym)
