Jesteśmy na fali rosnącego zainteresowania możliwościami sztucznej inteligencji, także w edukacji. W ramach tegorocznej edycji Europejskiego Tygodnia Kodowania odbył się webinar pt. „Wielka moc, wielka odpowiedzialność. Jak używać AI rozsądnie?” zorganizowany przez Stowarzyszenie Cyfrowy Dialog. Prowadzący spotkanie, Barbara Halska oraz Maciej Gołębiowski, przedstawili zarówno możliwości, jakie oferuje AI, jak i pomogli dostrzec ogrom odpowiedzialności wiążącej się z jej wykorzystywaniem.
AI – nie taka nowość
„Co to jest AI?” – na to pytanie większość uczestników i uczestniczek webinaru odpowiedziała podobnie. Sztuczna inteligencja jest postrzegana przede wszystkim jako "super pomocnik" i "wsparcie nauczyciela", narzędzie służące do optymalizacji pracy i zaoszczędzenia czasu. Prowadzący przytoczyli definicję Parlamentu Europejskiego, według której sztuczna inteligencja to zdolność maszyn do wykazywania ludzkich umiejętności, takich jak rozumowanie, uczenie się, planowanie i kreatywność.
Chociaż AI często postrzegamy jako "technologię przyszłości", jest ona obecna w naszym życiu mocniej, niż nam się wydaje. Barbara Halska podkreśliła, że jesteśmy odbiorcami i odbiorczyniami AI, często nawet nie zdając sobie z tego sprawy lub nie mając na to wpływu; do wielu systemów sztuczna inteligencja jest po prostu "dołączona w pakiecie". Od automatycznych odpowiedzi na e-maile po inteligentne urządzenia domowe, takie jak chociażby odkurzacz (Internet Rzeczy) – sztuczna inteligencja operacyjna otacza nas z każdej strony.
Wyzwania etyczne, prawne... i inne
Z wykorzystaniem sztucznej inteligencji wiążą się poważne wyzwania, szczególnie w kontekście etyki i bezpieczeństwa danych. Barbara Halska zwróciła uwagę na powstanie unijnego dokument „AI Act”, który musi być wdrożony w Polsce do początku 2025 roku. Dokument ten dotyczy przede wszystkim bezpieczeństwa naszych danych. Jak zaznaczyła prowadząca, nie każdy algorytm będzie dopuszczony do użycia – zamykamy się na te, które nie zostaną zweryfikowane. Nie będzie to jednak jedyny tego typu dokument, ponieważ wciąż tworzone są nowe przepisy regulujące wykorzystywanie AI.
Warto pamiętać, że pomimo braku obowiązywania konkretnych regulacji, już teraz powinniśmy oznaczać materiały generowane przy pomocy AI, a korzystanie z treści przez nią stworzonych, może wiązać się z ryzykiem naruszenia prawa cytatu, co z kolei może prowadzić do konsekwencji prawnych.
Szybki rozwój sztucznej inteligencji oraz coraz łatwiejszy dostęp do niej, sprawiają, że umiejętność krytycznej oceny informacji i odróżniania prawdziwych informacji od fałszywych, staje się coraz bardziej niezbędna. Przez AI coraz trudniej odróżnić prawdę od fikcji, niezależnie od tego, czy mamy do czynienia z tekstem, obrazem czy filmem. W rzeczywistości musimy być świadomi konieczności weryfikacji wszystkich treści – zarówno tych, które odbieramy, jak i tych, które chcemy wykorzystać.
Ekologiczna odpowiedzialność
Wielka moc to wielka odpowiedzialność również w kontekście ekologii. Nie można zapominać o zapotrzebowaniu energetycznym związanym z korzystaniem z AI. Jak podaje World Economic Forum, już teraz roczny wzrost energii potrzebnej do wykonywania zadań przez AI szacuje się na ok. 26% - 36%, co oznacza, że do 2028 roku AI może zużywać więcej energii niż cała Islandia wykorzystała w 2021 roku. Wykorzystywanie AI wiąże się z emisją znacznej ilości CO₂ oraz zużyciem ogromnych ilości wody potrzebnej m.in. do chłodzenia serwerowni. Jak podkreślił Maciej Gołębiowski, zbieranie informacji z pomocą czatów AI jest dziesięć razy bardziej energochłonne niż korzystanie z tradycyjnych wyszukiwarek.
Zanim sięgniemy po narzędzia sztucznej inteligencji, zastanówmy się, czy na pewno warto. Czy nie osiągniemy lepszego efektu, wykorzystując dostępne już zasoby oraz własną kreatywność?
Nagranie webinaru "Wielka moc, wielka odpowiedzialność. Jak używać AI rozsądnie?" jest opublikowane na kanale YouTube Cyfrowego Dialogu:
***
Na Code Week 2024 Stowarzyszenie Cyfrowy Dialog przygotowało szereg spotkań pod hasłem „Kod do bezpiecznego jutra”. "Kod" nawiązuje do kodowania, czyli głównego zamysłu Europejskiego Tygodnia Kodowania; z kolei "bezpieczne jutro" łączy w sobie zarówno kwestie dotyczące bezpieczeństwa w sieci, jak i przyszłość, pod którą można podpiąć dalszy rozwój AI i wszystkie technologiczne nowinki, które czekają za rogiem. Zachęcamy do udziału w spotkaniach!
(Źródło: Stowarzyszenie Cyfrowy Dialog)
