Każdy uczeń dokonuje autodiagnozy poprzez wybór preferowanych czynności w uczeniu się. W naszej praktyce odbywa się to poprzez umieszczenie w „kieszeni czynności” paska ze swoimi inicjałami. Wszyscy nauczyciele analizują wybory uczniów i rozpoczynają proces obserwacji, który pogłębiają poprzez gromadzenie informacji na podstawie ankiety dla rodziców, identyfikującej rodzaj preferencji dziecka w sytuacjach pozaszkolnych oraz wywiad z nimi.
Oto przykładowe pytania dla rodziców/opiekunów, pozwalające określić profil inteligencji dziecka.
Czy Pani / Pana dziecko:
INTELIGENCJA JĘZYKOWA
- Dużo mówi, chętnie rozmawia, posługuje się bogatym słownictwem?
- Lubi słuchać różnych historii, bajek, opowiadań?
- Samo wymyśla historie, opowiada bajki, czyta?
- Ma dobra pamięć do imion, nazwisk, dat; zapamiętuje nawet trudne terminy?
- Lubi zabawy słowne, wierszyki, rymowanki oraz przedstawienia?
INTELIGENCJA RUCHOWA
- Lubi sport, ćwiczenia fizyczne i zabawy ruchowe?
- Chętnie i samodzielnie wykonuje różne prace ręczne?
- Uczy się szybciej przez działanie niż słuchając czy obserwując?
- W czasie rozmowy używa mowy ciała, gestykuluje?
- Kiedy myśli lub wykonuje jakieś zadania to nie potrafi usiedzieć w miejscu, rusza się, dotyka czegoś?
INTELIGENCJA WIZUALNO PRZESTRZENNA
- Lubi bawić się układankami, mapami, labiryntami, itp.?
- Wyobraża sobie różne rzeczy, rysuje je, rzeźbi, wycina, lepi, modeluje?
- Łatwo odnajduje drogę w nowym miejscu?
- Lubi cos rozkładać i później składać z powrotem?
- Chętniej słucha czytanego jeśli jest on bogato ilustrowany?
INTELIGENCJA MATEMATYCZNO – LOGICZNA
- Zadaje mnóstwo pytań dotyczących świata i ludzi wokół niego; jest dociekliwe?
- Lubi przeliczać różne rzeczy, np. guziki, kartki, znaki drogowe lub ławki na spacerze?
- Chętnie rozwiązuje problemy, lubi gry planszowe (warcaby, szachy, chińczyk, itp.)
- Klasyfikuje przedmioty, grupuje osoby według jakiejś zasady; rozumie symbole?
- Rozumie związki między przyczyną i skutkiem, lubi eksperymentować, sprawdzać, doświadczać samodzielnie?
INTELIGENCJA PRZYRODNICZA
- Chętnie obserwuje świat roślin i zwierząt, dostrzega w nim coś, co go fascynuje/
- Interesuje się roślinami lub zwierzętami; zbiera ich fotografie, obrazki, artykuły, itp.?
- Kolekcjonuje okazy przyrodnicze, np. muszle, kwiaty, liście?
- Opiekuje się zwierzęciem domowym, lub ma własną „hodowlę”, ogródek nawet w doniczce?
- Chętnie obserwuje obiekty ( gwiazdy, księżyc, tęcza itp.) i zjawiska przyrodnicze; pyta o cykle i regularności w przyrodzie, o pogodę?
INTELIGENCJA MUZYCZNA
- Często śpiewa i szybko zapamiętuje melodię (po jedno- lub dwukrotnym wysłuchaniu)?
- Lubi słuchać muzyki, jest wrażliwe na dźwięki z otoczenia, środowiska naturalnego itp.?
- Gdy cos robi to chętnie śpiewa, nuci, mruczy,…?
- Próbuje grac lub gra na instrumentach muzycznych lub przedmiotach wydobywających dźwięki?
- Rozpoznaje „fałszywe” dźwięki, a nawet „denerwuje się”, gdy je słyszy?
INTELIGENCJA INTAPERSONALNA
- Lubi samodzielnie pracować w spokojnym miejscu?
- Woli bawić się samo niż z innymi dziećmi?
- Chce być niezależne, samodzielnie decydować o swoich sprawach?
- Potrafi wyrazić to, co czuje ( niekoniecznie słowami)?
- Samo wyznacza sobie cele i zadania: dąży do ich realizacji?
INTELIGENCJA INTERPERSONALNA
- Jest naturalnym przywódcą w grupie rówieśniczej?
- Chętnie i zgodnie bawi się w grupie?
- Potrafi wczuć się w problemy innych, ofiarowuje pomoc?
- Utrzymuje z własnej woli serdeczne kontakty z wieloma osobami (rodziną, rówieśnikami)?
- Jest lubiane przez inne dzieci; ma co najmniej dwoje dobrych kolegów/koleżanek?
Poniżej tablica diagnozy z „kieszeniami czynności”, wyeksponowana na stałe w świetlicy szkolnej, systematycznie monitorowana przez nauczyciela – pedagoga szkolnego.
W następnym materiale opowiem o dostosowywaniu środowiska szkolnego do aktywności dziecka.
Joanna Piasta-Siechowicz jest dyrektorką Samorządowej Szkoły Podstawowej w Ostojowie i współautorką koncepcji wdrożenia teorii Howarda Gardnera w nauczaniu podstawowym.
