Czy są takie miejsca w Polsce, w których większą uwagę władze lokalne przywiązują do oświaty? Próbuje to badać Fundacja Evidence Institute, która ogłosiła wyniki rankingu „Miejsca sprzyjające edukacji 2017”. Analiza dostępności przedszkoli oraz wyników egzaminów zewnętrznych pokazuje, że wśród największych miast Rzeszów najlepiej dba o edukację. W rankingu wszystkich samorządów najlepsze okazały się małe gminy: Podkowa Leśna i Michałowice z Mazowsza oraz Świdnica z woj. lubuskiego. Wśród gmin, które borykają się z ponadprzeciętnym bezrobociem i niskimi dochodami najlepsze efekty w oświacie osiągnęła gmina Tczów.
Jednostki samorządu terytorialnego: gminy, miasta na prawach powiatów oraz powiaty, pełnią bardzo ważną rolę w systemie edukacji. Zarządzają one oświatą na swoim terenie, dystrybuują pieniądze przekazywane z budżetu państwa i dokładają do nich własne środki, decydują o wyborze dyrektorów czy sieci szkolnej. Mądry samorząd może wspierać i rozwijać oświatę na swoim terenie, dbając nie tylko o obecnych uczniów, ale przede wszystkim o swoją przyszłość. Choć z pewnością w edukacji najważniejsi są uczniowie i nauczyciele, to rola samorządów w Polsce też jest bardzo istotna – uważają organizatorzy badania.
Dlaczego taki ranking?
Samorządy to ważne ogniwo oświaty w Polsce, jednak często ich rola sprowadzana jest do finansowania szkół. Jak wynika z najnowszego badania Fundacji Naukowej Evidence Institute wysoki budżet nie jest dla miast i gmin jedynym warunkiem, niezbędnym do osiągnięcia sukcesu edukacyjnego. Równie ważne jest długofalowe, strategiczne myślenie o edukacji i umiejętność współpracy pomiędzy władzami gminy a szkołą.
Ranking „Miejsca sprzyjające edukacji 2017” uwzględnia różnorodne warunki, w jakich funkcjonują samorządy, stąd osobną kategorię stanowią gminy z ponadprzeciętną stopą bezrobocia oraz dochodami poniżej średniej. Pozwala to na stworzenie rzetelnej mapy edukacyjnej Polski. Pełne wyniki rankingu można zobaczyć tutaj.
Kim są najlepsi?
W kategorii gmin liczących mniej niż 20 tysięcy mieszkańców w czołówce rankingu, znalazły się dwie podwarszawskie gminy: Podkowa Leśna oraz Michałowice, a także niewielka gmina w województwie lubuskim, Świdnica. Podobnie prezentują się rezultaty rankingu w kategorii gmin od 20-100 tysięcy mieszkańców. Tutaj pierwsza trójka to: podwarszawska Lesznowola, gmina Zielonki z województwa małopolskiego oraz na trzecim miejscu, sąsiadujące z Warszawą, Piaseczno.
Rezultaty samorządów Tczowa, Czarnocina i Beska, laureatów kategorii gmin z ponadprzeciętną stopą bezrobocia oraz dochodami poniżej średniej (wszystkie trzy liczą także mniej niż 20 tysięcy mieszkańców) pokazują, że sukces edukacyjny nie musi być zależny od budżetu.
Wśród gmin o średniej wielkości (20-100 tysięcy mieszkańców) jest także sporo miejscowości, borykających się z bezrobociem oraz niskimi dochodami. Tutaj liderami jakości edukacji są gmina Trzebownisko, Świdnik oraz Andrychów.
W kategorii miast powyżej 100 tysięcy mieszkańców bezsprzecznie wygrywa Rzeszów, który zajął pierwsze miejsce w obu kategoriach. W kategorii ogólnej następne miejsca należą do Opola i Krakowa, natomiast w kategorii gmin z ponadprzeciętną stopą bezrobocia oraz dochodami poniżej średniej kolejne miejsca należą do Lublina i Kielc.
O rankingu
Ranking umożliwia porównania w trzech obszarach:
- Dobrego Startu - miara składa się z dwóch składowych: procentu dzieci w wieku 3 i 4 lata korzystającego z edukacji przedszkolnej oraz wyników sprawdzianu szóstoklasistów.
- Nierówności - miara odzwierciedla zróżnicowanie wyników sprawdzianu szóstoklasistów i egzaminu gimnazjalnego na terenie gminy.
- Postępu - to trzyletni wskaźnik edukacyjnej wartości dodanej dla gimnazjów. Miara ta odzwierciedla jak duży postęp w gimnazjum uczynili uczniowie o tym samym potencjale po szkole podstawowej.
Miary składowe zostały skorygowane o liczbę ludności, stopę bezrobocia oraz dochody gmin, co zwiększa porównywalność wyników rankingu między samorządami pracującymi w odmiennych warunkach społeczno-ekonomicznych.
Więcej na temat badania: http://www.evidenceinstitute.pl/ranking-samorzadow/.
(Źródło: Fundacja Evidence Institute)
