Wakacje sprzyjają ucieczkom z domu. Fundacja ITAKA zapobiega ucieczkom w ramach akcji „Nie uciekaj”. Nastolatki i ich rodzice mogą uzyskać profesjonalną pomoc pod całodobowym bezpłatnym numerem telefonu 116 000 oraz poprzez stronę www.nieuciekaj.pl.
Ucieczki nastolatków z domu to zjawisko całoroczne, ale ucieczki wakacyjne często mają inny charakter niż te w czasie roku szkolnego. "Wielu nastolatków rozpoczyna życie na ucieczce w błędnym założeniu, że wyruszają na ekscytującą przygodę." – mówi Anna Nita, psycholog Fundacji ITAKA. "Ładna pogoda oraz ogólny klimat zabawy sprzyjają chęci uwolnienia się od ograniczeń i pozornego przejęcia kontroli nad własnym życiem. Często młodzi ludzie chcą wtedy poczuć się niezależni, dorośli i wolni od wszelkich ograniczeń."
Zdarza się, że w wakacje nastolatki uciekają z domów razem ze swoim ukochanym lub ukochaną, szczególnie w sytuacji, kiedy rodzice nie akceptują ich związków. Chcą tym udowodnić, jak bardzo im na sobie zależy i jak silny jest ich związek. Czasami też uciekają do dziewczyn i chłopców poznanych w Internecie, bywa, że na drugi koniec kraju. To szczególnie niebezpieczna sytuacja, ponieważ nigdy nie wiadomo jaka jest intencja tej drugiej osoby. Chociaż poznana przez Internet osoba może wydawać się wiarygodna, na miejscu okazuje się, że to ktoś bardziej zainteresowany manipulacją i wykorzystaniem kłopotliwego położenia uciekiniera.
Zdarza się też, że młodzi ludzie bez wiedzy rodziców wyjeżdżają na koncerty i festiwale, czyli w miejsca, gdzie można spotkać wielu nastolatków na ucieczce. Kiedy festiwal się kończy, szybko jednak odkrywają, że dalsze życie poza domem nie jest ani przyjemne, ani emocjonujące.
Letnia ucieczka może być kusząca ze względu na łatwość znalezienia schronienia, a często i towarzystwa. "Trzeba jednak pamiętać, że jest tak samo niebezpieczna jak ucieczka o każdej innej porze roku." – ostrzega Anna Nita. "Każdego dnia nastoletni uciekinier musi martwić się o swoje bezpieczeństwo, opracować metody zdobywania jedzenia i schronienia, ochrony przed gwałtem i wykorzystaniem. Kiedy jednak znajdzie się w trudnej dla siebie sytuacji, jego możliwość skorzystania z pomocy jest często bardzo ograniczona."
W jaki sposób rodzice mogą zapobiegać ucieczkom? Warto uświadomić swoim dorastającym dzieciom, że ucieczka rzadko oznacza swobodę, częściej jest pułapką niebezpiecznych sytuacji poza wszelką kontrolą. Chociaż bezpośrednią przyczyną ucieczki może być chęć spróbowania czegoś nowego, to u jej podstaw w każdym wypadku znajduje się zaniedbanie ważnych potrzeb nastolatka. Młodzi ludzie potrzebują przede wszystkim zainteresowania ze strony rodziców, ich akceptacji oraz wsparcia.
Według statystyk policyjnych w 2011 r. z domu rodzinnego uciekło 4267 nastolatków, a ponad 15 000 z placówek opiekuńczo-wychowawczych i ośrodków szkolno-wychowawczych. Do Fundacji ITAKA zgłaszanych jest ok. 150-170 przypadków zaginięć osób w wieku 12-17 lat rocznie. Aż 3/4 uciekinierów to dziewczęta. Najwięcej nastolatków ginie w województwie mazowieckim.
Kampania społeczna „Nie uciekaj” jest organizowana przez Fundację ITAKA od 2003 r. Ma na celu zapobieganie ucieczkom nastolatków z domu i promocję bezpłatnego telefonu 116 000 w sprawie zaginionego dziecka i nastolatka. Kampania skierowana jest do nastolatków oraz do ich rodziców, opiekunów i nauczycieli. Akcja prowadzona jest pod honorowym patronatem Ministerstwa Edukacji Narodowej, Rzecznika Praw Dziecka, Kuratorium Oświaty w Warszawie.
(Źródło: Fundacja ITAKA)
