Sztuczna inteligencja może zrewolucjonizować naukę, także języków obcych, ale pod warunkiem, że będzie służyć ludziom, a nie ich zastępować. British Council przedstawia raport, w którym apeluje o etyczne, sprawiedliwe i inkluzywne wykorzystanie AI w edukacji – zwłaszcza w nauce, nauczaniu i ocenianiu języka angielskiego. Dokument Human-centred AI: Lessons for English Learning and Assessment porusza potrzebę przyjęcia podejścia bardziej skupionego na człowieku przy wyborze i wdrażaniu technologii. Ta rekomendacja opiera się na badaniach i jasno określonych celach edukacyjnych, a w jego centrum znajdują się potrzeby uczniów i uczenic oraz większa inkluzywność.
Czy AI zastąpi nauczycieli i nauczycielki?
Rola nauczycieli oraz nauczycielek, współpraca ekspertów i ekspertek z różnych dziedzin oraz znajomość AI przez wszystkich uczestników systemu edukacyjnego są kluczowe, by posługiwać się sztuczną inteligencją w sposób, który wzbogaca i sprawia, że proces nauki i oceniania staje się bardziej elastyczny. Zapewnienie dostępu do tych nowych technologii, aby mogły być stosowane przez każdego, oraz wykorzystanie ich pełnego potencjału do personalizowania doświadczeń edukacyjnych i różnych potrzeb uczniów oraz uczennic, to kolejne ważne tematy poruszane w opracowaniu British Council.
Nie możemy oddać przyszłości edukacji w ręce algorytmów. AI to narzędzie, ale to ludzie nadają mu kierunek” – mówi dr Mariano Felice, autor raportu British Council oraz starszy badacz i ekspert ds. oceny języka i nauki angielskiego. „Nie powinniśmy pozostawiać kluczowych decyzji, takich jak te dotyczące edukacji, w rękach maszyn, ponieważ wiążą się z nimi kwestie regulacyjne i prawne. Nie da się również oddzielać moralności i etyki od obszaru edukacji. Sztuczna inteligencja nie powinna być traktowana jako magiczne rozwiązanie. To potężne narzędzie, ale tylko wtedy, gdy nauczyciele, nauczycielki, uczniowie i uczennice wiedzą, jak mądrze z niego korzystać. – dodaje dr Felice.
Jak wynika z badań relacja z nauczycielem czy nauczycielką to dla 78% Polaków i Polek kluczowy element nauki języków.
Choć sztuczna inteligencja może przyspieszyć naukę, większość z nas wciąż obawia się jej bezosobowego charakteru. Technologia nie zastąpi motywującego spojrzenia, żartów na lekcji czy wsparcia w trudnych momentach. Gdy mamy wybór: nauczyciel bądź nauczycielka, czy sztuczna inteligencja – wybieramy człowieka. – dodaje Karolina Kasperska, Head of English and School Education.
Nowe technologie mogą pomóc w nauce i ocenianiu języka angielskiego, ale kluczowe decyzje muszą podejmować eksperci. Wśród najważniejszych wyzwań wymieniane są: zapewnienie równego dostępu do AI, odpowiedzialne wdrażanie nowych narzędzi, połączenie sztucznej inteligencji z tradycyjną rolą nauczyciela i nauczycielki.
Dziesięć zasad odpowiedzialnego wykorzystania AI w nauce angielskiego
- Sztuczna inteligencja to szansa – ale tylko z odpowiednim podejściem. Organizacje edukacyjne muszą nadążać za technologią, by nie stracić swojej roli.
- Technologia musi mieć cel. AI nie powinna być wykorzystywana bez ustalenia konkretnej strategii i badań.
- Ekosystem edukacyjny ma znaczenie. AI powinna uzupełniać, a nie zaburzać tradycyjne metody nauczania.
- Każdy powinien rozumieć AI na podstawowym poziomie. Nauczyciele, nauczycielki, uczniowie, uczennice, ale także ich rodzice powinni rozumieć, jak działa sztuczna inteligencja.
- Człowiek zawsze na pierwszym miejscu. AI powinna wspierać uczniów, uczennice, nauczycieli i nauczycielki, a nie ich zastępować.
- Nauczyciele i nauczycielki są niezastąpieni. AI może analizować dane, ale tylko człowiek rozumie kontekst i emocje ucznia oraz uczennicy.
- Współpraca ekspertów i ekspertek jest kluczowa. Technologie powinny być rozwijane przez specjalistów oraz specjalistki z różnych dziedzin.
- Etyka przede wszystkim. AI musi działać w sposób sprawiedliwy i inkluzywny.
- Sztuczna inteligencja musi być dostępna dla wszystkich. Edukacja i dostęp do niej powinny być równe, niezależnie od pochodzenia czy statusu społecznego ucznia, czy uczennicy.
- Różnorodność ma znaczenie. Modele AI muszą być pozbawione uprzedzeń.
(Źródło: British Council)
