Ponad 1,2 miliona dzieci w wieku 7-14 lat spotkało się w ciągu miesiąca z reklamą alkoholu w trzech najpopularniejszych aplikacjach społecznościowych. 43% używa najpopularniejszego chatbota AI. Z mediów społecznościowych regularnie korzysta zaś 60% dzieci i młodzieży poniżej 15. roku życia – granicy wiekowej, którą wiele innych państw przyjmuje za cezurę dostępu do tego typu produktów. To dane, które przynosi tegoroczny raport „Internet dzieci 2026”.
Dane z tegorocznego raportu, zwłaszcza dotyczące dostępu do treści szkodliwych, jak reklamy alkoholu, pokazują wyraźnie, że potrzebujemy powszechnej klasyfikacji produktów i usług cyfrowych. Gdyby tzw. media społecznościowe musiały poinformować użytkownika, że mimo największych starań istnieje ryzyko kontaktu na ich platformach z pornografią czy przemocą, wielu rodziców zastanowiłoby się dwa razy, zanim pozwoliłoby dziecku na używanie takich produktów. – zauważa Magdalena Bigaj, prezeska Fundacji „Instytut Cyfrowego Obywatelstwa”.
Dzieci w sieci i serwisach społecznościowych
W Polsce z Internetu korzysta 2,6 miliona dzieci w wieku 7–14 lat. Jest to 81% tej grupy wiekowej. Blisko co piąte dziecko jeszcze pozostaje poza siecią, co wyróżnia tę grupę na tle starszych roczników, gdzie zasięg Internetu wynosi 95–99%.
Smartfon towarzyszy dzieciom przez cały dzień. Rano, przed szkołą, ponad połowa dzieci (56%) uruchamia go między godziną 6.00 a 8.00 rano. Jedna trzecia włącza TikToka, a podobny odsetek – Messengera. W czasie szkolnym aktywność online spada, ale nie zanika: w każdej godzinie po smartfon sięga ponad milion dzieci. Na szczycie rankingu aplikacji pozostają TikTok i YouTube, dalej są inne serwisy społecznościowe i komunikatory, ale rośnie popularność gier mobilnych i aplikacji ChatGPT.
Serwisy społecznościowe nie są przeznaczone dla dzieci poniżej 13. roku życia. W praktyce weryfikacja wieku użytkowników kończy się wraz z podaniem fałszywej daty urodzenia.
Treści dla dorosłych? Także
Tego prawdopodobnie rodzice nie wiedzą, ale ich dzieci często korzystają z treści dla nich nie przeznaczonych. Przykładowo pewien serwis z treściami pornograficznymi należy do najpopularniejszych stron internetowych odwiedzanych przez dzieci w wieku 7–14 lat na urządzeniach mobilnych. Kontakt z treściami erotycznymi ma 32% dzieci w tym wieku, co odpowiada około milionowi użytkowników. Poziom ten jest zbliżony do zasięgu w całej populacji internautów (33%).
Pokazujemy – i będziemy nadal pokazywać – że ochrona dzieci w środowisku cyfrowym jest dziś obszarem przemocy instytucjonalnej. Jej źródłem nie są wyłącznie zaniechania, lecz także świadome tolerowanie i legitymizowanie istniejącego stanu przez całe sektory. Skala zagrożeń, na które narażone są osoby małoletnie oraz niewystarczające działania ochronne sprawiają, że problem ten wymaga pilnej i systemowej interwencji – mówi Konrad Ciesiołkiewicz, Wiceprzewodniczący Państwowej Komisji do spraw przeciwdziałania wykorzystaniu seksualnemu małoletnich poniżej lat 15.
Raport „Internet dzieci” pokazuje, jak silnie smartfon i internet są obecne w codzienności najmłodszych. Szczególnie niepokoi to, że dzieci z łatwością trafiają do serwisów z treściami pornograficznymi i tzw. serwisów społecznościowych, które nie są dla nich przeznaczone. Zostają tam na długo poprzez projektowane rozwiązania zatrzymujące uwagę, stosowanym przez platformy. Potrzebna jest ochrona polskich rodzin, regulacja dostępu do platform egzekwowanie standardów bezpieczeństwa ich użytkowników. – podkreśla Krzysztof Mikulski, z firmy Polskie Badania Internetu.
Monitoring zachowań
„Internet dzieci 2026” to raport, który łączy monitoring realnych zachowań najmłodszych internautów z ekspercką analizą konsekwencji ich cyfrowej obecności. W pierwszej części badaczki z Fundacji „Instytut Cyfrowego Obywatelstwa” i Gemius – Magdalena Bigaj, Jadwiga Przewłocka i Aleksandra Załęska – przedstawiają wyniki drugiego roku monitoringu, opisując codzienność dzieci ze smartfonem, strukturę ich aktywności online, najważniejsze aplikacje, a także charakter populacji młodych użytkowników oraz treści i urządzenia, z których korzystają.
Druga część raportu to pogłębiony kontekst i rekomendacje: dr Justyna Hofmokl z Fundacji ICO analizuje rzeczywisty wpływ mediów cyfrowych na rozwój młodych, dr Konrad Ciesiołkiewicz z Państwowej Komisji do spraw przeciwdziałania wykorzystaniu seksualnemu małoletnich poniżej lat 15 opisuje społeczno-cyfrowe środowiska jako przestrzeń uznania lub przemocy, dr hab. Anna Miotk z Polskich Badań Internetu wyjaśnia, jak algorytmy kształtują świat dzieci, a Krzysztof Mikulski, CEO PBI, pokazuje, w jaki sposób najmłodsi stają się ukrytym kapitałem reklamowym dużych platform. Całość tworzy solidną podstawę do pilnych działań regulatorów i instytucji chroniących dzieci, by przeciwdziałać przemocy, nadużyciom i komercyjnemu uprzedmiotowieniu najmłodszych.
Raport dostępny jest bezpłatnie na stronie www.internetdzieci.pl.
(Żródło: Fundacja Instytut Cyfrowego Obywatelstwa)
