W ramach prac nad reformą edukacji Instytut Badań Edukacyjnych skierował ankiety do nauczycieli przedszkoli, klas 1-3 oraz 4-8 szkoły podstawowej.
W części wstępnej pierwszej z nich czytamy:
IBE-PIB szuka możliwości włączenia jak najszerszego grona nauczycieli do projektowania zapisów i rozwiązań, które:
a) przybliżą treść podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej do potrzeb i oczekiwań nauczycieli,
b) będą dobrym punktem wyjścia do organizacji pracy w przedszkolu i szkole i ułatwią wdrożenie proponowanych zmian, w tym wzmacnianie najważniejszych kompetencji i sprawczości.
W tak nakreślonych celach kryją się dwa założenia, które mogą być dyskusyjne dla adresatów. Po pierwsze, że treść podstawy programowej wychowania przedszkolnego jest odległa od ich potrzeb i oczekiwań. Po drugie, że niezbędna jest zmiana organizacji pracy nauczycieli w przedszkolu, w oparciu o nową podstawę programową, czyli podstawa wymaga zmiany.
Oczywiście cele te należy rozpatrywać w kontekście całej reformy, która – oparta o profil absolwenta, w tym wymienione w nim kompetencje oraz postawioną na piedestale sprawczość – ma objąć wszystkie etapy powszechnej edukacji, także przedszkole. O ile jednak w ostatnich latach mocno wybrzmiewał postulat zmiany podstaw programowych edukacji szkolnej (z wyjątkiem kształcenia zintegrowanego), o tyle o przedszkolach w tym kontekście nie było słychać. Nawet tzw. „odchudzanie podstaw programowych” w 2024 roku nie dotyczyło wychowania przedszkolnego i pierwszego etapu edukacji szkolnej. Po co więc ruszać coś, co, być może, funkcjonuje dobrze?! Niestety, ankieta IBE nie stwarza respondentom możliwości opowiedzenia się za pozostawieniem status quo. Co więcej, nie pozwala im również na zaprezentowanie opinii, jakich zmian potrzebują, żeby ich placówki mogły funkcjonować lepiej.
Trudno oczekiwać, że IBE nagle zmieni swój sposób komunikacji, poddając pod społeczną dyskusję istotę planowanych zmian, a nie tylko drugorzędne aspekty kwestii wcześniej odgórnie przesądzonych. Przygotowałem więc alternatywną ankietę, której celem jest wysondowanie nastawienia nauczycieli przedszkoli do planowanej reformy programowej, oraz danie im możliwości wskazania zmian najbardziej przez nich pożądanych.
Oczywiście nie mam takich możliwości organizacyjnych, jak IBE, ale liczę, że z pomocą ludzi dobrej woli i mediów społecznościowych uda mi się zebrać odpowiedzi, których zestawienie opublikuję następnie na blogu i przekażę do wiadomości osób prowadzących prace nad reformą.
Ankieta, która znajduje się po podanym poniżej linkiem, podobnie jak ta IBE, nie ma charakteru naukowego. Jest jedynie sondażem. Nie zbiera danych osobowych respondentów i nie pozwala ich później zidentyfikować; przetwarzanie udzielonych odpowiedzi ogranicza się do ich statystyki.
Link do ankiety: Pracownicy przedszkoli wobec planu reformy programowej
Notka o autorze: Jarosław Pytlak jest dyrektorem Szkoły Podstawowej nr 24 STO na Bemowie w Warszawie oraz pomysłodawcą i wydawcą kwartalnika pedagogiczno-społecznego Wokół Szkoły. Działalnością pedagogiczną zajmuje się przez całe swoje dorosłe życie. Tekst ukazał się w blogu autora.
