Notatki warto prowadzić w dwóch, trzech językach równocześnie. Wpływa to pozytywnie na zapamiętywanie i stosowanie słownictwa i struktur. Docenił to Instytut Goethego w skrypcie: Nauczanie języka niemieckiego po języku angielskim. Denglish to jakieś rozwiązanie szczególnie w pierwszym okresie uczenia się niemieckiego po angielskim. Zjawisko interferencji było w przeszłości przeceniane, jak też i przeceniano błędy językowe. Nieustanne poprawianie pozbawiało chęci uczenia się, demotywowało i często wzmacniało lapsusy, które nabierały cech errorów.
Normy językowe w ostatnich latach uległy rozluźnieniu, czego nauczenie szkolne nie powinno ani ignorować ani sankcjonować. W przypadku błędów, szczególnie tych niezakłócających komunikacji, jest to być może zjawisko wspomagające proces uczenia się szczególnie drugiego języka obcego po angielskim, którego wersja pop oswaja z językowymi niedoskonałościami. Notatki powinny uwzględniać spostrzeżenia z CLIL, dwujęzyczności i pluralistycznego uczenia/nauczania języków obcych.
Możemy tu stosować języki regionalne i gwary – ostatecznie to bliższa forma interkultury niż obecnie popularyzowane…
Najczytelniejsze zapisy na tablicach (wszelkiego rodzaju), na plakatach(wszelkiego rodzaju), mogą zostać przepisane nieczytelnie. Dobrze więc pisać je w kilku językach – jako swoistego rodzaju parafrazę. Oczywiście piszą wyłącznie uczniowie.
Tu warto wspomnieć o tym, że wartością dodaną może być ćwiczenie pisania ręka silniejsza i ręką słabszą oraz oburącz równocześnie. W dobie neurodydaktyki zyski z tych ćwiczeń są oczywiste.
Stosując zapis dwujęzyczny: zdanie niemieckie, a pod nim bezpośrednie zdanie angielskie lub polskie (w miarę możliwości w przekładzie lingwistycznym) wspomagamy pamięć dodatkowo. Zapisy powinny wygląd w tym przypadku jak poniżej. Gorszym sposobem jest pisanie/translacja „obok siebie”. Ruch gałki ocznej bardziej dekoncentruje niż uchwycenie całego obrazu. Chyba, że umiemy czytać całościowo poprzez tzw. „rzut okiem”.
Wie / alt / bist / du ?
How / old / are / you ?
Wie geht′s ?
Jak idzie? (Zdanie poprawne po śląsku?)
Ich / interessiere / mich / für
I am / interessted / ... / in
Ja / interesuję / się / -
Taki właśnie zapis wspomaga pamięć. Oko nie lubi błądzić – lubi obraz całościowy. Teksty te nagrywam i udostępniam uczniom. Że wymowa nauczycielska? 80 milionów obywateli RFN posługuje się 100 odmianami niemieckiego, że nie wspomnę o imigrantach.
Zaawansowana notatkę uczniowie przysyłają mi na mejla – tam koryguję je i zaopatruję w objaśnienia. Przy korekcie notatek unikam czerwieni. Czerwień wspomaga pamięć, owszem, ale sprzyja też zapamiętywaniu sąsiedztwa, czyli błędu.
Uczniowie są wdrażani do znaków/liter okrągłych, owalnych, miękkich, przyjaznych.
Uczniowie zapisują swoje myśli, spostrzeżenia jako mind map, tabele, grafiki, wizualizacje, ilustracje, logo, itp. Korzystamy z tablic, flipchartów, papierów, mazaków, pędzli i kredy kolorowej. Kartki muszą spełniać wymogi estetyki: marginesy, odstępy, równe brzegi. Tekst w wordzie należy wyjustować i przerzucić „sierotki”.
Notka o autorze: Aleksander Lubina – nauczyciel języka niemieckiego w Gimnazjum nr 3 im. Noblistów Polskich w Gliwicach, 20 lat doradca i konsultant, 10 lat w komisjach ds. awansu zawodowego nauczycieli, pracował 9 lat w szkołach podstawowych, 10 lat w gimnazjach, 13 lat w liceach, 6 lat na uniwersytecie. Autor skryptów, poradników, śpiewnika – publicysta, pisarz, poeta.
