Z kolejnej edycji badań prowadzonych przez amerykańską organizację Project Tomorrow wyłania się obraz uczniów, którzy coraz częściej i chętniej biorą odpowiedzialność za własną edukację, korzystając z narzędzi dostępnych w sieci. To trend, który muszą szkoły wziąć pod rozwagę, jeśli mają dalej pełnić swoją funkcję edukacyjną.
Zaletą prowadzonych rokrocznie w Stanach Zjednoczonych badań z serii Speak Up jest ich zasięg (wielkość próby). W badaniach uczestniczy już prawie 300 tysięcy uczniów klas 1-12 (czyli szkoły podstawowe i szkoły średnie), ale również niespotykana w innych badaniach grupa rodziców (ponad 26 tysięcy) i nauczycieli (ponad 38 tysięcy). Jest to jedno z niewielu na świecie badań dotyczących nowoczesnej edukacji, które bierze pod uwagę przede wszystkim opinie tych najbardziej zainteresowanych edukacją, czyli uczniów. Dlatego ostatnia edycja badania w 2009 r. odbywała się pod hasłem "Tworzymy naszą przyszłość: uczniowie o swojej wizji szkół XXI wieku."
Uczniowie skorzystali z możliwości wypowiedzi na temat korzystania z technologii w domu i szkole. W ostatniej edycji badania ich opinie są w przeważającej mierze zgodne: pełniejszy dostęp do zasobów cyfrowych w sieci i częstsza współpraca oraz wymiana z rówieśnikami w szkole i poza nią, przyczyniają się do szybszego rozwoju.
„Dla tych uczniów budynek szkoły, nauczyciel, podręcznik drukowany nie oznaczają monopolu na wiedzę, treści edukacyjne, a nawet na proces uczenia się. Nie powinno być zatem zaskoczeniem, że uczniowie sięgają szeroko po nowe zasoby edukacyjne, korzystają z nowych narzędzi, aplikacji, pomocy ekspertów poza szkołą i wzajemnie się wspierają, aby gromadzić osobiste doświadczenia edukacyjne, które mogą, ale nie muszą uwzględniać również to, co dzieje się w klasie“ – napisano w raporcie podsumowującym wyniki badania.
Zgromadzone dane potwierdzają, że uczniowie poszukują i korzystają z edukacji opartej o nowe technologie poza szkołą – są to działania, które nie są kierowane ani narzucone przez nauczyciela, ani nawet nie są powiązane z pracą domową.
„Niezależnie od czynników demograficznych, socjo-ekonomicznych, płci czy poziomu kształcenia, uczniowie przyznają, że brak bardziej złożonego wykorzystania technologii w edukacji szkolnej, wstrzymuje ich rozwój, a w wielu przypadkach również demotywuje od uczenia się“ – podkreślają twórcy raportu.
Wśród najczęstszych praktyk związanych z użyciem technologii uczniowie wymienili m.in. korzystanie z Facebooka do celów związanych ze współpracą, wymianą informacji, pomaganiem innym uczniom; rozwiązywanie zadań i testów online, korzystanie z narzędzi w telefonie komórkowym w celu poprawy zarządzania własnymi zasobami i podniesienia produktywności; wykorzystania podkastów i filmów wideo do podniesienia poziomu wiedzy z różnych przedmiotów; korzystanie z kursów e-learning aby pogłębić swoją wiedzę z określonego tematu zainteresowań (także poza programem nauczania); poszukiwanie ekspertów, z którymi mogą współpracować online i dzielić się pomysłami oraz treściami.
Raport z badań Speak Up 2009 identyfikuje trzy najważniejsze elementy wizji nowoczesnej edukacji według uczniów, których cechami wspólnymi jest innowacyjne wykorzystanie dostępnych technologii, włączając w to e-learning, urządzenia mobilne, narzędzia społecznościowe web 2.0 i treści dostępne w środowisku cyfrowym:
| 1) | Uczenie się oparte o narzędzia społecznościowe: uczniowie chcieliby, aby istniejące i pojawiające się narzędzia komunikowania się i współpracy w sieci były włączone w proces edukacji, aby tworzyć i personalizować sieci eksperckie wzbogacające ich osobiste doświadczenia edukacyjne; |
| 2) | Uczenie się jako proces nieznający barier i ograniczeń: doświadczenia edukacyjne zdobywane z wykorzystaniem technologii przenikają mury klasy szkolnej i nie są limitowane ograniczonością zasobów, tradycyjnymi źródłami finansowania [oświaty], położeniem geograficznym, społecznością lokalną, ani nawet wiedzą nauczyciela i jego umiejętnościami; |
| 3) | Uczenie się oparte na zasobach cyfrowych: wykorzystanie mających związek z danym zagadnieniem cyfrowych narzędzi, treści i zasobów jest kluczowe dla zwiększenia produktywności całego procesu uczenia się, a nie wpływa jedynie na zwiększenie zaangażowania w naukę. |
Szerzej każdy z powyższych elementów zostanie omówiony w drugiej części opracowania poświęconemu badaniom Speak Up 2009. Istotne jest to, że każdy z tych elementów wizji „nowej“ edukacji daje szkołom i nauczycielom bezcenne wskazówki, w jaki sposób mogliby lepiej spełnić oczekiwania uczących się. Zmiany są konieczne, a wprowadzenie ich pozwoli niwelować „cyfrowe rozłączenie“, które istnieje pomiędzy uczniami i ich nauczycielami (jeśli chodzi o uczenie się i nauczanie z wykorzystaniem technologii) oraz – co jest niezmiernie ważne – pozwoli podnieść efektywność edukacji szkolnej dzięki wykorzystaniu pomysłów młodzieży celowego i kreatywnego wykorzystania technologii w nauce.
(Źródło: eSchoolNews)
(Notka o autorze: Marcin Polak jest twórcą i redaktorem naczelnym Edunews.pl, zajmuje się edukacją i komunikacją społeczną, realizując projekty społeczne i komercyjne o zasięgu ogólnopolskim i międzynarodowym)
