W szkole jest miejsce na sztukę, z tym że zbyt rzadko szkoła korzysta z okazji, aby włączać szerzej sztukę w realizację podstawy programowej. Projekt „Alfabet” został uruchomiony przez Muzeum Etnograficzne w Krakowie (MEK) z myślą o uczniach przygotowujących się do nowej matury ustnej z języka polskiego i pracujących z nimi nauczycielach. Jego celem było stworzenie narzędzi wzbogacających metody edukacji polonistycznej o techniki artystyczne oraz zachęcających młodzież do uczestnictwa w sztuce rozumianej jako medium, za pomocą którego możliwe jest komunikowanie się ze światem, lepsze rozumienie doświadczanych trudności i związanych z nimi emocji.
Do ich poprowadzenia zostali zaproszeni uznani artyści z kręgu sztuk wizualnych. Pod ich okiem, na przykładzie dzieł z kolekcji sztuki nieprofesjonalnej MEK, uczestnicy warsztatów doskonalili swój warsztat interpretacyjny, ćwiczyli umiejętność wyciągania wniosków, odnajdywania i twórczego komentowania nawiązań intertekstualnych oraz budowania i prezentowania wypowiedzi. Podejmowali także własne próby twórcze ukierunkowane na reinterpretację problemów poruszanych przez omawiane teksty kultury. W zależności od tematu malowali obrazy techniką akrylową i olejną, rzeźbili w glinie, tworzyli kolaże, szkice lub instalacje przestrzenne.
Owocem doświadczeń uczestników projektów jest pakiet materiałów dla nauczycieli. Składa się on z dziesięciu kart – propozycji dydaktycznych i pięciu filmów instruktażowych dostosowanych do wytycznych podstawy programowej dla IV etapu edukacyjnego oraz warunków pracy w szkole. Dzieła z kolekcji sztuki nieprofesjonalnej MEK zostały w nich przedstawione w kontekście kanonicznych tekstów polskiej literatury oraz zasobów kultury światowej. Dzięki zastosowaniu wolnej licencji ze wszystkich materiałów można korzystać nieodpłatnie.
Każda karta poświęcona jest wybranemu dziełu innego artysty. Zawiera notę biograficzną, zarys twórczości, podstawowe wskazówki interpretacyjne oraz propozycje dwóch ćwiczeń twórczych. Pierwsze z nich – oznaczone nagłówkiem W stronę interpretacji – sprzyja konstruowaniu interpretacji poprzez rozbudzanie spostrzegawczości, refleksyjności, wrażliwości oraz umiejętności wyciągania wniosków i stosowania ich w praktyce. Drugie stanowi Twórczą odpowiedź - bazując na metodach wyrazu artystycznego pozwala na podjęcie gry z omawianym tekstem kultury, dopowiedzenie interpretacji czy zajęcie wobec niego własnego stanowiska.
Wykorzystaniu kart w edukacji szkolnej sprzyjają działy Tematy oraz Konteksty. Pierwszy obejmuje listę zagadnień, przy omawianiu których można sięgnąć po naszą propozycję. Drugi zawiera zbiór inspiracji – tekstów kultury, którymi warto tematy te zilustrować.
Materiały powstałe w ramach projektu dostępne są na stronie internetowej: http://etnomuzeum.eu/viewItem,alfabet_materialy.html. Zapraszamy do pobierania, używania, rozpowszechniania oraz dostosowywania ich do własnych pomysłów i potrzeb!
(Źródło: Muzeum Etnograficzne w Krakowie)
