Przeprowadzanie ankiet wśród uczniów pozwala nauczycielowi uzyskać mnóstwo użytecznych informacji, zarówno o uczniach jak i o własnym nauczaniu. Można je wykorzystać na różnych etapach uczenia się uczniów i ich nauczania.
Oto kilka przykładów:
Poznanie uczniów – „Jaki jestem?”
Na początku roku szkolnego ankieta może pomoc poznać uczniów. Może się nazywać: „Jaki jestem?”. Można ją powtarzać w ciągu roku, aby obserwować, jak uczniowie się zmieniają.
W sytuacji realizacji napiętego programu nauczania nie ma za wiele czasu na rozmowy z każdym uczniem, ankieta pozwala poznać preferencje i potrzeby każdego z uczniów, Jest to pewien sposób nawiązania kontaktu z drugim człowiekiem, szczególnie wtedy, gdy nauczyciel dzieli się wynikami ankiety z uczniami, przedstawia klasie zestawienia, które pokazują tendencje. Jest to też dowód na to, że nauczyciel interesuje się życiem uczniów, ich procesem uczenia się.
Dla introwertycznych uczniów ankiety są okazją do wyrażenia swojego zdania, bez konieczności wypowiadania go przed innymi. Pytania powinny być dostosowane do tego, czego nauczyciel chce się dowiedzieć. Trzeba zapewnić uczniów, że indywidualne dane z ankiety nie będą upowszechniane, są to informacje, które pozostaną do wiadomości nauczyciela.
Cele i wyzwania osobiste – „Jak się masz?”
Ankieta, którą można zastosować kilka razy w roku, a którą można byłoby zatytułować – „Jak się masz?”. Można w niej zadać uczniom na przykład takie pytania:
- Jakie największe przeszkody i trudności napotkałeś do tej pory?
- Jakiej pomocy potrzebujesz, aby je pokonać?
- Jakie sukcesy już osiągnąłeś?
- Co chciałbyś, abym wiedział o Tobie?
- Co sądzisz o naszej klasie? Jakie masz sugestie dla mnie lub klasy?
- Jaki cel postawiłeś sobie na ten rok? Jak Ci idzie dążenie do jego osiągnięcia?
Samoocena związana z uczeniem się – „Jak mi idzie?”
Ankieta wykonywana na koniec działu lub tematu. Mogłaby się nazywać – „Jak mi idzie?”.
Samoocena i refleksja nad własnymi mocnymi stronami oraz obszarami do rozwoju. Uczniowie mogą skorzystać z przekazanych im wcześniej informacji zwrotnych o ich pracach.
Pytania mogą być takie:
- Co masz już dobrze opanowane z danego tematu? Z czego jesteś dumny?
- W czym jesteś dobry?
- Co wymaga jeszcze pracy z Twojej strony?
- Co zamierzasz zrobić, aby pokonać trudności?
- Jakiej pomocy potrzebujesz?
Nauczanie – „Jak chcesz być nauczany?”
Tę ankietę można nazwać: „Jak chcesz być nauczany?”. Służy ona zbadaniu potrzeb uczniów w zakresie ich nauczania.
Przykładowe pytania:
- Co z tego co proponowałem w czasie lekcji pomagało Ci się uczyć?
- Co mógłbym zrobić inaczej, lepiej?
Przeprowadzanie ankiet nie wymaga wiele czasu ze strony nauczyciela, ale jednak wymaga wysiłku poświęconego zapoznaniu się z odpowiedziami uczniów i opracowaniu wniosków. Przedstawienie wniosków uczniom pokazuje im, że nauczyciel bierze pod uwagę ich zdanie. Ankieta buduje zdrowe partnerstwo pomiędzy nauczycielem i uczniami.
Dzięki ankietom uczniowie, którzy mogą nie czuć się komfortowo, dzieląc się swoimi pytaniami lub obawami dotyczącymi bieżących wydarzeń, mają możliwość spotkania się z dorosłym, który traktuje ich jak osoby samodzielne i odpowiedzialne za siebie.
Ta aktywność pomaga też realizować piątą strategię oceniania kształtującego: Wspomaganie uczniów, by stali się autorami procesu swojego uczenia się.
Notka o autorce: Danuta Sterna jest byłą nauczycielką matematyki i dyrektorką szkoły, ekspertką oceniania kształtującego. Współpracowała z Centrum Edukacji Obywatelskiej tworząc programy szkoleń i kursów. Jest autorką książek i publikacji dla nauczycieli, propaguje ocenianie kształtujące w polskich szkołach, prowadzi też swoją stronę: OK nauczanie. Inspiracja artykułem Tima Smytha w Edutopia.org.
