O mitach w edukacji

fot. Wydawnictwo Naukowe PWN

Typografia
  • Smaller Small Medium Big Bigger
  • Default Helvetica Segoe Georgia Times

Wydawać by się mogło, że w obszarze edukacji nie powinny funkcjonować mity i uproszczenia – wszak są to procesy, które powinny prowadzić do rozwoju osobistego, pogłębienia wiedzy i umiejętności. Nic bardziej mylnego. W sferze edukacji funkcjonuje wiele mitów i uproszczeń, które bardzo często powodują, że uczenie się staje się nieskuteczne lub wręcz przeciwskuteczne. Warto sięgać po literaturę naukową i prace badawcze, aby upewnić się, czy wybrane metody i formy edukacji rzeczywiście przyniosą zamierzony skutek.

Na rynku edukacyjnym nakładem Wydawnictwa Naukowego PWN ukazała się książka Jeffreya D. Holmesa, profesora Ithaca College w Nowym Jorku, pt. „Edukacja i uczenie się. 16 największych mitów”. Holmes przyjrzał się szesnastu powszechnie podzielanym przekonaniom na temat nabywania wiedzy. By jednoznacznie rozstrzygnąć o ich naukowej wartości, zebrał imponującą liczbę danych z literatury naukowej i dokonał ich wnikliwej oraz krytycznej analizy. Rozprawiając się z silnie ugruntowaną wiedzą potoczną, autor pokazuje jednocześnie, jak zachować krytycyzm wobec naukowych i pseudonaukowych doniesień.

Książki i artykuły poświęcone edukacyjnym mitom warto śledzić, nawet jeśli badania prowadzone są w innych krajach na świecie. W edukacji istnieje dość szybkie i swobodne rozprzestrzenianie się różnych teorii i metod, które rzekomo mają poprawiać skuteczność edukacji i jakość uczenia się. Wiele z nich ma podłoże komercyjne – otrzymujemy komunikat, że skorzystanie z określonych produktów przynosi fantastyczne rezultaty, a na dowód otrzymujemy wypowiedzi wielu osób, które niby odniosły dzięki nim sukces. Możemy w to wierzyć, ale lepiej upewnić się, czy rzeczywiście wskazane produkty i metody mogą nam przynieść edukacyjną korzyść.

Książka Holmesa może wydać się wielu osobom kontrowersyjna. Po pierwsze, że dotyczy sfery osobistych przekonań, a w przypadku nauczycieli i edukatorów, także doświadczenia zawodowego. Być może pomija też inne istotne mity funkcjonujące w tym obszarze. Edukacja to obszar, który podlega dynamicznym i niekończącym się zmianom, a zatem omawianie mitów wymaga uwzględnienia najbardziej aktualnych badań (Holmes powinien uwzględnić więcej nowszych badań naukowych). Niemniej jednak jest to pozycja, która może pobudzić i ożywić dyskusję na temat jakości edukacji.

"Wybór mitów na temat uczenia się i edukacji jest ciekawy, lecz trzeba jednak mieć świadomość, że jest ich znacznie więcej, nie sposób przestudiować ich wszystkich w jednym tomie (…)" - napisała w słowie wprowadzającym prof. Ewa Czerniawska z Wydziału Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego. "Lektura książki może być dla wielu osób niełatwa, gdyż autor rozprawia się z silnie ugruntowaną wiedzą potoczną, gorącą, wzmacnianą przez doświadczenia czytelnika. Warto jednak podjąć trud przyjrzenia się wynikom badań i refleksję nad własnymi przekonaniami, szczególnie jeśli ktoś zajmuje się nauczaniem innych osób."

„Zachęcam wszystkich – nauczycieli, pracowników oświaty, dziennikarzy, uczniów, rodziców itd. – aby żądali od ludzi powtarzających określone opinie na temat edukacji wskazania odwołań do konkretnych, dostępnych i recenzowanych prac badawczych.” – apeluje Holmes.

Notka o publikacji:
„Edukacja i uczenie się. 16 największych mitów”, Jeffrey D. Holmes
Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2019

Jeffrey D. Holmes, profesor Ithaca College w Nowym Jorku. Prowadzi wykłady z psychologii ogólnej, diagnostyki psychologicznej oraz metod badawczych w psychologii. Opublikował oryginalne badania dotyczące uprzedzeń rasowych oraz metod nauczania psychologii. Jest autorem licznych prac na temat wartości naukowego sposobu myślenia w badaniach nad zachowaniem człowieka. Jest autorem książki Social Psychology: Student Handbook to Psychology (2012).

 

Notka o autorze: Marcin Polak jest twórcą i redaktorem naczelnym Edunews.pl (2008). Zajmuje się zawodowo polską edukacją od ponad 15. lat i jest głęboko zaangażowany w debatę na temat modernizacji i reformy szkolnictwa (zob. np. Dobre zmiany w edukacji, Jak będzie zmieniać się edukacja?). Realizuje projekty edukacyjne i szkoleniowe o zasięgu ogólnopolskim i międzynarodowym. Blisko współpracuje z nauczycielami i szkołami (m.in. w radzie rodziców). Jest również członkiem grupy Superbelfrzy RP.

 

Jesteśmy na facebooku

fb

Ostatnie komentarze

Ppp napisał/a komentarz do Komórka a kondycja psychiczna uczniów
Chodziłem o szkoły w czasach "przedkomórkowych" i zapewniam, że jak lekcje są nudne, trudne, postrze...
nauczycielka wf napisał/a komentarz do Nowa podstawa programowa WF, czyli przerost formy nad treścią
Czy wie ktoś, w którym miejscu rozporządzenia zaczyna się podstawa programowa dla szkoły branżowej I...
Ppp napisał/a komentarz do Pierwsze dni po powrocie do szkoły
Po pierwsze - nie straszyć! Że będzie więcej nauki, że będzie trudniej itp.Pozdrawiam.
Czemu nie? Głupio, nielogicznie postawione pytanie może dotyczyć ciekawego problemu, który trzeba po...
Podstawa programowa nie opisuje szczegółowo oceniania. Oceniamy osiągnięcia ucznia wynikające z pods...
Jan napisał/a komentarz do Kto lub co jest konkurentem dla nauczycieli?
Postscriptum: minęło parę dni i nic, cisza, żadnych kontrargumentów, żadnej odpowiedzi, a specjalnie...
Czy w poprzednich podstawach programowych nie było zapisane, że przy ocenianiu ucznia bierzemy pod u...
Jan napisał/a komentarz do Dura lex, sed mala lex
Znajomy dyrektor szkoły (dziś jest już na emeryturze) powiedział mi parę lat temu w przypływie szcze...

E-booki dla nauczycieli

Polecamy dwa e-booki dydaktyczne z serii Think!
Metoda Webquest - poradnik dla nauczycieli
Technologie są dla dzieci - e-poradnik dla nauczycieli wczesnoszkolnych z dziesiątkami podpowiedzi, jak używać technologii w klasie