Przebij bańkę! O diecie medialnej i poszerzaniu horyzontów

fot. Fotolia.com

Narzędzia
Typografia
  • Smaller Small Medium Big Bigger
  • Default Helvetica Segoe Georgia Times

Mianem bańki informacyjnej lub filtrującej określa się zjawisko personalizowania treści w Internecie za pomocą algorytmów oraz dopasowywania ich do profilu konkretnego użytkownika. Istota tego zjawiska polega na tym, że do danej osoby docierają tylko takie informacje, które algorytmy określiły jako zgodne z jej światopoglądem czy zainteresowaniami. Algorytmy te działają m.in. w wyszukiwarce Google, w serwisie YouTube oraz w mediach społecznościowych.

Zamknięcie w bańce informacyjnej powoduje, że użytkownicy „konsumują” podsuwane im treści, zamiast aktywnie przeglądać Internet. Posty w mediach społecznościowych czy filmy na YouTubie są wyświetlane przez algorytmy na podstawie wcześniej podejmowanych decyzji związanych z dotychczas oglądanymi i komentowanymi materiałami. W konsekwencji użytkownicy spotykają się tylko z niewielką częścią informacji dopasowanych do ich upodobań. Negatywnym aspektem baniek informacyjnych jest ograniczanie horyzontów oraz radykalizacja poglądów.

Istotny jest w tym kontekście efekt potwierdzenia polegający na tym, że szukający informacji podświadomie wybiera te i tylko te, które potwierdzają jego poglądy, niezależnie od ich prawdziwości. Zapamiętuje i przyjmuje jako pewnik informacje zgodne z jego światopoglądem, odrzuca natomiast te, które burzą jego wizję świata, mimo że są wiarygodne. Efekt ten jest szczególnie widoczny w przypadku kwestii mogących wywoływać emocje i dotykających mocno ugruntowanych opinii.

Bardzo ważne jest także zjawisko nazywane komorą echa. Jest to sytuacja, w której wartości konkretnej grupy są powtarzane oraz wzmacniane w jej obrębie. Mamy z tym do czynienia, gdy wielokrotne powtarzanie tych samych treści w zamkniętym gronie osób skutkuje wzajemnym utwierdzaniem się̨ w dotychczasowych racjach i zamknięciem na poglądy odmienne.

Istnieją różne sposoby na wydostanie się z bańki filtrującej lub na ograniczenie jej wpływu, np.:

  1. Do wyszukiwania informacji używaj wyszukiwarek innych niż Google.
  2. Dywersyfikuj źródła, z których czerpiesz informacje.
  3. Rozwijaj swoje umiejętności z zakresu weryfikacji wiarygodności źródeł, co pozwala chronić się przed dezinformacją.
  4. Od czasu do czasu usuwaj całą historię wyszukiwania w danej przeglądarce.
  5. Obserwuj ludzi o odmiennych poglądach
  6. Możesz też wyłączyć personalizację w usługach Google oraz ograniczyć ją na Facebooku.
  7. Urozmaicaj dietę medialną.

Dieta medialna to indywidualny zestaw nawyków związanych z konsumowaniem informacji. Możemy ją urozmaicić i dostosować do własnych potrzeb dzięki „media diet challenge”.

Wyzwanie to składa się z 3 kroków:

● Przeprowadź osobisty „audyt wiadomości” – ustal, skąd najczęściej czerpiesz informacje i jakie to są informacje.
● Eksperymentuj ze swoimi dietami informacyjnymi w celu wypracowania odpowiedniego zestawu mediów. Pomocne w tym mogą być następujące pytania:
   ○ W jakich obszarach chciałbym/chciałabym poszerzyć swoją wiedzę?
   ○ Jakich źródeł brakuje na mojej liście?
   ○ Jakich źródeł mam za dużo?
   ○ Jak bardzo reprezentatywne są te źródła dla różnych punktów widzenia i doświadczeń?
   ○ Jak bardzo są one przydatne w moim codziennym życiu?
● Podsumuj wykonane zadania i odpowiedz sobie na pytanie, czego się nauczyłem/-am?

Zachęcamy do obejrzenia zapisu webinaru poświęconego konsumpcji informacji:

 Zapraszamy do korzystania z materiałów edukacyjnych Akademii Fact-Checkingu dostępnych na stronie platforma.demagog.org.pl.

 

Notka o autorze: Mikołaj Rogalewicz jest starszym analitykiem Stowarzyszenia Demagog, autorem wielu analiz wypowiedzi polityków oraz artykułów o fake newsach, a także współautorem kilku raportów poświęconych obietnicom polityków. Mentor Akademii Fact-Checkingu.

 

Jesteśmy na facebooku

fb
Edunews.pl oferuje cotygodniowy, bezpłatny (zawsze) serwis wiadomości ze świata edukacji. Zapisz się:
captcha 
I agree with the Regulamin

Ostatnie komentarze

E-booki dla nauczycieli

Polecamy dwa e-booki dydaktyczne z serii Think!
Metoda Webquest - poradnik dla nauczycieli
Technologie są dla dzieci - e-poradnik dla nauczycieli wczesnoszkolnych z dziesiątkami podpowiedzi, jak używać technologii w klasie