W dobie rosnących wyzwań zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży coraz więcej krajów szuka sposobów na skuteczne wspieranie dobrostanu uczniów. Jednym z najbardziej inspirujących przykładów jest Norwegia – państwo, które traktuje dobrostan nie jako dodatek, ale fundament systemu edukacyjnego. Przedstawię inspiracje płynące z programu „Pięć radości”.
Jednym z kluczowych działań w tym obszarze jest program Hverdagsglede Skole – czyli Codzienna Radość w Szkole, realizowany przez Norweski Instytut Zdrowia Publicznego we współpracy z Uniwersytetem w Oslo i Radą ds. Zdrowia Psychicznego. Program obejmuje ponad 3000 uczniów w wieku 10–16 lat i ma na celu rozwijanie kompetencji psychospołecznych oraz wzmacnianie odporności psychicznej.
Rdzeniem programu są tzw. pięć radości – pięć prostych nawyków, które budują zdrowie psychiczne i poczucie sensu:
- Bycie aktywnym – ruch poprawia nastrój, zwiększa poziom energii i redukuje stres. Uczniowie są zachęcani do codziennej aktywności – nawet krótkiej, ale regularnej.
- Tworzenie relacji – dobre relacje z rówieśnikami i dorosłymi to jeden z najważniejszych czynników chroniących przed problemami psychicznymi. Program kładzie nacisk na rozwijanie empatii, współpracy i zaufania.
- Okazywanie życzliwości – pomaganie innym wzmacnia poczucie sensu i buduje wspólnotę. Nawet drobne gesty – jak uśmiech, komplement czy pomoc w zadaniu – mają realny wpływ na atmosferę w klasie.
- Uważność i wdzięczność – skupianie się na „tu i teraz”, świadome przeżywanie chwil i dostrzeganie pozytywnych aspektów codzienności uczą regulacji emocji i wzmacniają odporność psychiczną.
- Nauka i rozwój – zdobywanie nowych umiejętności i odkrywanie pasji daje poczucie sprawczości i motywuje do działania. Program zachęca uczniów do eksplorowania swoich talentów i mocnych stron.
„Pięć radości” to nie gotowy scenariusz, ale uniwersalna rama, którą nauczyciele mogą elastycznie wdrażać w pracy z klasą. W Norwegii prowadzą je wychowawcy – w formie warsztatów, zadań refleksyjnych, rozmów i codziennych rytuałów. Program opiera się na wartościach promowanych przez psycholożkę Ragnhild Bang Nes, autorkę książki „Cudowna kuracja. Jak stać się szczęśliwszym w 31 dni”.
Zainspiruj się – sięgnij po więcej!
Norwegowie nie stworzyli systemu idealnego, ale ich podejście pokazuje, że dobrostan może i powinien być integralną częścią edukacji – na równi z ocenami i wynikami egzaminów. Jeśli chcesz poznać konkretne ćwiczenia wzmacniające dobrostan uczniów – zapraszamy do pobrania darmowego e-booka „Podręcznik o dobrym życiu. Proste ćwiczenia wzmacniające dobrostan w szkole”. E-book jest częścią projektu Science&Society realizowanego ze środków norweskich pod kierunkiem zespołu Uniwersytetu SWPS. Można go znaleźć tutaj.
Notka o autorce: Dr Malwina Puchalska-Kamińska jest psycholożką, adiunktką na Uniwersytecie SWPS w Sopocie, kierowniczką grantu Science&Society.
