Moim zdaniem obecnie obowiązujący model szkoły się wyczerpał - uczę fizyki w szkole podstawowej dopiero od sześciu lat, ale widzę, że powinniśmy jak najszybciej zacząć na serio zastanawiać się jak go zmienić. Pora przeorientować szkołę z systemu przekazywania nadmiaru różnorodnych i często nie powiązanych ze sobą informacji na system rozwijający myślenie uczniów w oparciu o informacje, które otrzymują.
Mam takie wrażenie, że system kształcenia działa trochę w modzie kultu cargo. Uczniowie udają, że się uczą, a system udaje, że ich uczy. Problem nie tylko w podstawie programowej, ale także w stosowanych metodach pracy. Powinniśmy bardziej skupić się na rozumowaniu, wkładaniu wysiłku w uczenie się i budowanie pewnej struktury wiedzy u uczniów. To wymusza na nas - nauczycielach dydaktyczne eksperymentowanie - działanie w takim nauczycielskim trybie "beta".
Staram się obserwować swoich uczniów. Na moich zajęciach próbuję zrozumieć, co się dzieje w ich głowach. Co oni wynoszą z moich lekcji? Każdy uczeń jest naturalnie wyposażony w możliwości zrozumienia i łączenia faktów w procesy, a my jako nauczyciele możemy mu to ułatwić (lub też utrudnić - to zależy od naszego podejścia). Nie chodzi mi o przekazywanie uczniom zbiorów faktów, ale o ich rozwój uczniów. To nie następuje od razu - muszę włożyć wiele wysiłku w takie zaprojektowanie zajęć, aby uruchomiły się w nich procesy myślowe. Dopiero po pewnym czasie pracy z uczniami w klasie dostrzeżemy, że przynajmniej część z nich potrafi rozumować. Moją rolą jest pokazać im, że oni mają talent - talent do myślenia.
Zapraszam do obejrzenia mojego wystąpienia na INSPIR@CJACH 2025, podczas którego podzieliłem się swoimi doświadczeniami codziennej pracy metodą eksperymentu dydaktycznego:
***
Organizatorami zorganizowanej w dniach 25-26 października 2025 w Warszawie konferencji INSPIR@CJE 2025 byli: Edunews.pl, Fundacja Rozwoju Społeczeństwa Wiedzy THINK! oraz Think Global sp. z o.o.
Partnerem merytorycznym była społeczność nauczycieli: Superbelfrzy RP.
Partnerem głównym konferencji był Samsung Polska.
Partnerami konferencji byli: Canva, Learnetic, Moje Bambino, Ogólnopolski Operator Oświaty, Stowarzyszenie Cyfrowy Dialog, ZłotyNauczyciel.pl oraz Warszawskie Centrum Innowacji Edukacyjno-Społecznych i Szkoleń.
Współpraca: Akces Edukacja, Eduko, FAST Heroes.
Notka o autorze: Lech Mankiewicz jest fizykiem, astrofizykiem, edukatorem, redaktorem polskiej wersji Khan Academy. Profesor Centrum Fizyki Teoretycznej PAN, wieloletni dyrektor tego instytutu. Od 6 lat nauczyciel fizyki w jednej z podwarszawskich szkół podstawowych. Należy do społeczności Superbelfrzy RP.
