Przeprowadzania mini-sondaży i ankiet wśród uczniów pozwala uzyskać mnóstwo informacji na temat ich pracy w szkole, celów, wyzwań i codziennego życia. Koniec roku szkolnego, już po wystawieniu ocen końcowych, sprzyja przeprowadzaniu ankiet i wywiadów - ich wyniki mogą okazać się przydatne w następnym roku.
Koniec roku szkolnego to czas, gdy uczniowie mogą podsumować swój rok w szkole, a ich odpowiedzi mogą nie ulegać już zaburzeniu, gdyż stopnie końcowe już się nie zmieniają. Jest to zatem dobry czas na refleksję i planowanie. Moim zdaniem jest to lepszy czas niż początek roku, gdyż w tym momencie uczniowie mają jeszcze w pamięci doświadczenia minionego roku.
Niektórzy nauczyciele prowadzą ankiety przez cały rok, wtedy mogą wyciągać wnioski na bieżąco i zmieniać nauczanie. Pozwalają one poświęcić czas na to, co najważniejsze: nawiązanie kontaktu z drugim człowiekiem.
Ankiety nie zajmują dużo czasu, a dają nauczycielowi informację, a uczniom sygnał, że nauczyciel liczy się z ich zdaniem. Mogą dotyczyć najróżniejszych spraw: dydaktycznych, wychowawczych czy szkolnych.
Cele i podsumowanie
Ta ankieta służy pogłębionej refleksji uczniów na własny temat.
Pytania:
- Jakie największe przeszkody stanęły Ci na drodze do osiągnięcia sukcesu w tym roku szkolnym?
- W czym potrzebujesz najwięcej pomocy? (Dlaczego?)
- Gdzie odnosisz największe sukcesy szkolne? (Wyjaśnij)
- Co chciałbyś, abym ja, jako twoja nauczycielka, o Tobie wiedziała?
- Jak oceniasz naukę w klasie w tym roku? Jakie masz sugestie dla mnie lub klasy?
- Jaki cel postawiłeś sobie na ten rok? Jak Ci idzie dążenie do jego osiągnięcia?
Samoocena
Samoocena i refleksja nad własnymi mocnymi stronami oraz obszarami do rozwoju. Uczniowie potrafią być dla siebie zbyt surowi, dlatego ta ankieta samooceny może pomóc im spojrzeć na siebie całościowo, a nie tylko z jednej strony.
Pytania:
- Co zrobiłeś Twoim zdaniem dobrze? Z czego jesteś najbardziej dumny? Podaj przynajmniej jeden konkretny przykład.
- Co jest twoim zdaniem twoja mocna stroną?
- Co Twoim zdaniem najbardziej wymaga poprawy w Twoim uczeniu się. Czy dostrzegasz jakieś wzorce w Twoim postępowaniu?
- Jak zamierzasz nad tym pracować? Jakie kroki proponujesz podjąć? (Dlaczego?)
- Jak ja mogę Ci pomóc?
Jak chcesz być nauczany?
Można zadać tylko dwa pytania:
- Co z tego, co robię, pomaga Ci się uczyć?
- Co mógłbym robić inaczej?
Te pytanie dają nauczycielowi wspaniałe wskazówki, jak ma nauczać sowich uczniów. Wyniki tej ankiety warto omówić z uczniami.
Po informacji zwrotnej
Ankieta służy doskonaleniu informacji zwrotnej przekazywanej przez nauczyciela do pracy ucznia.
Pytania:
- Czy wiesz, co w swojej pracy zrobiłeś dobrze?
- Czy wiesz, co możesz z pożytkiem poprawić?
- Czy wiesz, jak to zrobić?
- Czy w mojej informacji zwrotnej znalazłeś wskazówki, jak możesz dalej się rozwijać?
Umiejętność formułowania informacji zwrotnej do pracy ucznia nie jest nauczycielowi dana, powinien ją doskonalić, a temu mogą służyć odpowiedzi na pytania zawarte w ankiecie.
Samopoczucie
Zaznacz w skali od 1 do 10, jak się czujesz w naszej klasie:
- Czuje się bardzo dobrze, lubiany i zauważany – 10. Czuje się bardzo źle, atakowany przez innych (Wyjaśnij swój wybór).
Dzięki takiej anonimowej ankiecie można wykryć hejt i bullying. We wnioskach i omówieniu tej ankiety nie powinny paść publicznie żadne nazwiska.
Nauka w klasie
Dzięki tej ankiecie nauczyciel może uzyskać informacje, jakie zachowania sprzyjają nauce, a jakie nie.
Pytania:
- Co w czasie lekcji szczególnie pomaga Ci się uczyć?
- Co w czasie lekcji przeszkadza Ci się uczyć?
W omówieniu wyników tej ankiety można zawrzeć wskazówki, co trzeba zmienić w procesie nauczania uczniów.
Dzięki ankietom uczniowie mają możliwość spotkania się z dorosłym, który traktuje ich jak osoby indywidualne. Uczniowie mogą czuć się zauważeni i wysłuchani.
Można razem z uczniami opracować wyniki ankiety, wspólnie wyciągnąć wnioski na przyszłość. Powrót do wyników tej ankiety na początku roku szkolnego może stanowić dobry początek roku.
Notka o autorce: Danuta Sterna jest byłą nauczycielką matematyki i dyrektorką szkoły, ekspertką merytoryczna w programie Szkoła Ucząca Się (SUS), prowadzonym przez CEO i PAFW. Autorka książek i publikacji dla nauczycieli, propaguje ocenianie kształtujące w polskich szkołach, prowadzi też swoją stronę: www.oknauczanie.pl. Inspiracja artykułem Tima Smytha w Edutopia.org.
