Młody człowiek kończący edukacją szkolną powinien wykazywać się kompetencjami w zakresie przedsiębiorczości, rozumianymi jako zdolność do wykorzystania szans i pomysłów oraz przekształcania ich w wartość dla siebie i innych. Nie zawsze się tak dzieje, ponieważ bardzo często na rozwijanie wśród uczniów przedsiębiorczości nie starcza w szkole czasu albo też nie ma dostatecznej woli, zrozumienia (i „chcenia”) potrzeby rozwoju uczniów w tym kierunku. Jeśli chcemy kształcić młodzież na osoby, które dadzą sobie radę w przyszłości na rynku pracy i w życiu społecznym, nie możemy tej kluczowej kompetencji dłużej zaniedbywać w systemie edukacji.
Nakładem Wydawnictwa FRSE ukazała się ciekawa monografia pod redakcją naukową dr Tomasza Rachwała pt. „Kształtowanie kompetencji przedsiębiorczych”. Nie jest to lektura obowiązkowa jedynie dla nauczycieli przedmiotów ekonomicznych. W zasadzie jest to publikacja, którą powinien przeczytać każdy z nauczycieli i pedagogów w szkole. Tak podstawowej, jak i średniej. Przedsiębiorczości uczymy się przez całe życie, ale zacząć powinniśmy jeszcze na etapie edukacji szkolnej.
Przedsiębiorczość opiera się na kreatywności, krytycznym myśleniu i rozwiązywaniu problemów, podejmowaniu inicjatywy, wytrwałości oraz na zdolności do wspólnego działania służącego planowaniu projektów mających wartość kulturalną, społeczną lub finansową i zarządzaniu nimi. (Zalecenie Rady UE z 22.05.2018 w sprawie kompetencji kluczowych w procesie uczenia się przez całe życie).
Wartość tej publikacji, którą tworzą wypowiedzi wielu autorów zajmujących się praktycznie kompetencjami kluczowymi, tworzą zwłaszcza odniesienia do realiów kształtowania postaw przedsiębiorczych w edukacji formalnej na różnych poziomach (od przedszkola po uczelnię i edukację pozaformalną). Odkrywamy m.in. ponownie przesłania Janusza Korczaka, „doskonałego nauczyciela przedsiębiorczości”, którego koncepcja wychowania zakładała rozwijanie inicjatywności, kreatywności, odpowiedzialności i współpracy wśród młodych ludzi. Można powiedzieć, że współcześnie, wobec wyzwań świata, w którym żyjemy, potrzebujemy nie tylko przedsiębiorczych uczniów, ale i przedsiębiorczego nauczyciela, którego postawa i zachęta mogą stać się katalizatorem pomysłów i działań uczniowskich (np. poprzez wolontariat czy działania projektowe).
Potrzebujemy jak najczęściej odrywać się od sztywnego rozumienia procesu kształcenia jako listy tematów „do przerobienia”. Stawiajmy na rozwijanie postaw przedsiębiorczych w szkołach i uczelniach – o wiele bardziej skorzystają na tym nasi uczniowie niż na recytowaniu wyklepanych formułek, dat i definicji. Zachęcam do lektury.
Notka o książce:
Kształtowanie kompetencji przedsiębiorczych, red. nauk. Tomasz Rachwał, Wydawnictwo FRSE, Warszawa 2019, ISBN978-83-65591-76-0.
Wersja dostępna online w Czytelni FRSE (PDF).
Notka o autorze: Marcin Polak jest twórcą i redaktorem naczelnym Edunews.pl (2008). Zajmuje się zawodowo polską edukacją od ponad 15. lat i jest głęboko zaangażowany w debatę na temat modernizacji i reformy szkolnictwa (zob. np. Dobre zmiany w edukacji, Jak będzie zmieniać się edukacja?). Realizuje projekty edukacyjne i szkoleniowe o zasięgu ogólnopolskim i międzynarodowym. Blisko współpracuje z nauczycielami i szkołami (m.in. w radzie rodziców). Jest również członkiem grupy Superbelfrzy RP.
