Strona 1 z 2W Polsce toczy się spór o „Traktat lizboński”, ale to jest wielka polityka. W środowisku oświatowym zaś dyskutuje się o „Strategii lizbońskiej”, która ożywiła debatę nt. zakresu i znaczenia pojęcia kompetencji w edukacji oraz kluczowych kompetencji i koniecznych treści uczenia się w szkole XXI w. Czego powinna uczyć dziś szkoła i do czego przygotować?
Przygotować do uczenia się przez całe życie
W pierwszych latach XXI wieku toczyła się dyskusja nad potrzebą modernizacji i udoskonalenia wprowadzonej w życie w 1999 r. reformy szkoły. Większość krajów Zachodu zmaga się ze szkolną reformą. W połowie 2005 r. podsumowano efekty prac w grupie roboczej powołanej przez Komisję Europejską. Powstał opis pakietu kompetencji, wymaganych od europejskiego nauczyciela naszych czasów.
O kompetencjach jako umiejętnościach ważnych i potrzebnych mówi się coraz więcej. Na przykład Mirosław Sielatycki pisał w „Dyrektorze Szkoły” (2005/3), że: W świetle tego zestawu kompetencji podstawowym zadaniem nauczyciela jest wykształcenie u młodych ludzi postawy i nawyków do uczenia się przez całe życie, ustawicznego zdobywania nowej wiedzy i umiejętności, do samodzielnego korzystania z zasobów informacyjnych oraz zdolności współpracy z innymi i rozwiązywania problemów. I to jest sedno kompetencji lizbońskich.
Akcentowane kompetencje
Warto zwrócić uwagę, że właśnie ww. fragment jego przypomnienia wskazuje na zestaw pięć kluczowych kompetencji o zasadniczym znaczeniu dla edukacji, uczenia się, pracy dziś i życia w epoce cyfrowej. Są to:
1. kształcenie u młodych ludzi postawy i nawyków do uczenia się przez całe życie,
2. przygotowanie do ustawicznego zdobywania nowej wiedzy i umiejętności,
3. samodzielne korzystanie z zasobów informacyjnych,
4. zdolności współpracy z innymi,
5. przygotowanie do rozwiązywania problemów.
Obszary kluczowych kompetencji lizbońskich
Warto jednak przypomnieć wszystkie kompetencje lizbońskie i wykorzystać w pracach programowych oraz dydaktycznych. Są one wymienione w 3 obszarach. Oto one (ryc. 1).
Kompetencje lizbońskie nauczyciela w Unii Europejskiej
A. Kompetencje związane z organizacją uczenia się uczniów (nauczanie)
Kluczowe kompetencje związane z organizacją uczenia się uczniów (nauczanie) obejmują następujące ważne umiejętności:
1. pracy w wielokulturowej i zróżnicowanej społecznie klasie,
2. stworzenia dogodnych warunków do uczenia się, tzn. nauczyciel:
- ma być organizatorem procesu uczenia się,
- ma uczynić ze swoich uczniów badaczy,
- tworzy programy nauczania, stale się szkoli i doskonali, usprawnia swoją pracę, działa w różnego rodzaju stowarzyszeniach i organizacjach,
- jest animatorem życia społeczno-kulturalnego w regionie,
3. włączenia technologii informacyjno-komunikacyjnej do codziennego funkcjonowania uczniów,
4. pracy w różnych zespołach (team work),
5. umiejętność współpracy przy tworzeniu programów nauczania, organizacji kształcenia
i oceniania,
6. umiejętność współpracy z osobami ze środowiska lokalnego i rodzicami,
7. dostrzegania i rozwiązywania problemów,
8. stałego poszerzania swojej wiedzy i doskonalenia swoich umiejętności.
W pierwszych latach XXI wieku toczyła się dyskusja nad potrzebą modernizacji i udoskonalenia wprowadzonej w życie w 1999 r. reformy szkoły. Większość krajów Zachodu zmaga się ze szkolną reformą. W połowie 2005 r. podsumowano efekty prac w grupie roboczej powołanej przez Komisję Europejską. Powstał opis pakietu kompetencji, wymaganych od europejskiego nauczyciela naszych czasów.
O kompetencjach jako umiejętnościach ważnych i potrzebnych mówi się coraz więcej. Na przykład Mirosław Sielatycki pisał w „Dyrektorze Szkoły” (2005/3), że: W świetle tego zestawu kompetencji podstawowym zadaniem nauczyciela jest wykształcenie u młodych ludzi postawy i nawyków do uczenia się przez całe życie, ustawicznego zdobywania nowej wiedzy i umiejętności, do samodzielnego korzystania z zasobów informacyjnych oraz zdolności współpracy z innymi i rozwiązywania problemów. I to jest sedno kompetencji lizbońskich.
Akcentowane kompetencje
Warto zwrócić uwagę, że właśnie ww. fragment jego przypomnienia wskazuje na zestaw pięć kluczowych kompetencji o zasadniczym znaczeniu dla edukacji, uczenia się, pracy dziś i życia w epoce cyfrowej. Są to:
1. kształcenie u młodych ludzi postawy i nawyków do uczenia się przez całe życie,
2. przygotowanie do ustawicznego zdobywania nowej wiedzy i umiejętności,
3. samodzielne korzystanie z zasobów informacyjnych,
4. zdolności współpracy z innymi,
5. przygotowanie do rozwiązywania problemów.
Obszary kluczowych kompetencji lizbońskich
Warto jednak przypomnieć wszystkie kompetencje lizbońskie i wykorzystać w pracach programowych oraz dydaktycznych. Są one wymienione w 3 obszarach. Oto one (ryc. 1).
Kompetencje lizbońskie nauczyciela w Unii Europejskiej
A. Kompetencje związane z organizacją uczenia się uczniów (nauczanie)
Kluczowe kompetencje związane z organizacją uczenia się uczniów (nauczanie) obejmują następujące ważne umiejętności:
1. pracy w wielokulturowej i zróżnicowanej społecznie klasie,
2. stworzenia dogodnych warunków do uczenia się, tzn. nauczyciel:
- ma być organizatorem procesu uczenia się,
- ma uczynić ze swoich uczniów badaczy,
- tworzy programy nauczania, stale się szkoli i doskonali, usprawnia swoją pracę, działa w różnego rodzaju stowarzyszeniach i organizacjach,
- jest animatorem życia społeczno-kulturalnego w regionie,
3. włączenia technologii informacyjno-komunikacyjnej do codziennego funkcjonowania uczniów,
4. pracy w różnych zespołach (team work),
5. umiejętność współpracy przy tworzeniu programów nauczania, organizacji kształcenia
i oceniania,
6. umiejętność współpracy z osobami ze środowiska lokalnego i rodzicami,
7. dostrzegania i rozwiązywania problemów,
8. stałego poszerzania swojej wiedzy i doskonalenia swoich umiejętności.
