Przestrzeń w edukacji

fot. Xavier Garnier, LP2I

Narzędzia
Typografia
  • Smaller Small Medium Big Bigger
  • Default Helvetica Segoe Georgia Times

Wiele polskich szkół podejmuje działania na rzecz zmiany swojej przestrzeni. Przybywa w nich miejsc, które nie tylko wyglądają ładnie, ale też pełnią różne funkcje, na przykład umożliwiają interakcję i socjalizację uczniów lub tworzą miejsce, w którym można chwilę odpocząć, wyłączyć się, wyciszyć. Najtrudniej chyba zmienić salę lekcyjną, choć i tutaj udaje się wprowadzać innowacje. Warto jednak postawić pytanie: po co zmieniamy przestrzeń szkoły? Czemu to ma służyć?

Kilka lat temu miałem przyjemność współprowadzić duży projekt Eduspaces 21, który finansowany był ze środków programu Erasmus+. Fundacja CEO i Fundacja Think!, wspólnie z partnerami ze Szwecji i Niemiec, dokonały wówczas redefinicji pojęcia przestrzeni edukacyjnej i zaprezentowały dziesiątki ciekawych działań podejmowanych przez szkoły w Europie i na świecie z myślą o modernizacji i zmianie myślenia o nauczaniu/uczeniu się w budynkach szkolnych (i nie tylko). Owocem tamtego projektu, wyróżnionego przez Komisję Europejską, są m.in. cztery poradniki, które dostępne są w polskiej wersji językowej na stronie www.eduspaces.eu (zob. zakładka Guidebooks). Warto zajrzeć!

Postanowiliśmy jednak pójść o krok dalej. Fundacja Think! z partnerami z Belgii, Francji, Portugalii i Turcji realizuje od grudnia 2019 r. kolejny projekt finansowany ze środków Erasmus+, który również dotyczy przestrzeni edukacyjnej, ale w kontekście relacji z działalnością dydaktyczną szkoły, czyli z pedagogiką (Novigado – Aktywne uczenie się i innowacyjne nauczanie w elastycznych przestrzeniach edukacyjnych, https://fcl.eun.org/novigado). Postanowiliśmy skupić się właśnie na tych trzech elementach: aktywnym uczeniu się uczniów, elastycznych przestrzeniach edukacyjnych i innowacyjnym nauczaniu (w tym i wykorzystaniu technologii edukacyjnych). Te trzy elementy współgrają ze sobą w nauczaniu/uczeniu się i w tym kontekście powinniśmy myśleć o zmianach w placówkach edukacyjnych.

Zmiana w szkole nie powinna kończyć się jedynie na tym, aby było ładniej, bardziej estetycznie, elegancko, aby uczniowie i nauczyciele mieli bardziej zróżnicowaną przestrzeń wspólną. Nie tylko na tym, aby uczniowie czuli się w szkole „jak w domu”. Oczywiście – to jest ważne, bo już Loris Malaguzzi, włoski pedagog i współtwórca znanej metody edukacyjnej Reggio Emilia, pisał (połowa XX w.), że przestrzeń klasy to „trzeci nauczyciel”. Środowisko i otoczenie, w który uczymy się, wpływa na jakość tej edukacji i na kompetencje uczących się. Ale prawdziwym wyzwaniem, na co położyliśmy szczególny nacisk, jest taka aranżacja przestrzeni i takie działanie nauczyciela, aby to uczniowie zaczęli uczyć się w sposób aktywny.

Miło mi napisać, że ukazał się właśnie w polskiej wersji językowej poradnik dla szkół „Przestrzeń w edukacji”. Jest to opracowanie, którego nie było chyba do tej pory na wydawniczym rynku. W czterech rozdziałach prezentujemy kilkadziesiąt ważnych badań naukowych, które dotyczą kontekstu aktywnego uczenia się i elastycznej przestrzeni w szkołach. W przeciwieństwie do wspomnianego projektu Eduspaces, nie znajdziemy w nim wiele zdjęć i przykładów, jak szkoły zmieniały swoją infrastrukturę. Ale w zamian mamy coś innego – dwa rozdziały poświęcone: elastyczności przestrzeni nauki i spektrum innowacyjnych przestrzeni uczenia się. Prezentujemy wiele form organizacji nauki w sali lekcyjnej (lub przestrzeni wspólnej), dzięki którym uczniowie nie siedzą w ławkach słuchając tylko wykładu, ale rzeczywiście zaczynają odgrywać różne role w procesie uczenia się i „przy okazji” rozwijają ważne super-kompetencje, czyli tak zwane 4K (4C w języku angielskim): krytyczne myślenie, komunikację, kooperację i kreatywność. Zaprezentowana koncepcja elastycznych przestrzeni edukacyjnych opracowana została na podstawie doświadczeń szkół europejskich w sieci Future Classroom, którą prowadzi partner projektu European Schoolnet. Ponadto przybliżamy koncepcję organizacji sześciu stref nauki, której pierwowzorem jest przestrzeń Future Classroom Lab w Brukseli. Wreszcie, w ostatnim rozdziale poradnika mówimy o kilku wyzwaniach związanych ze zmienianiem przestrzeni w szkole i podpowiadamy konkretne rozwiązania, które pomogą szkołom bardziej sprawnie i efektywnie przeprowadzić proces zmian w swoich budynkach.

Zapraszamy do lektury poradnika „Przestrzeń w edukacji” - polska wersja językowa dostępna jest na stronie projektu Novigado: https://bit.ly/eduprzestrzen

Prosimy o informowanie nauczycieli, dyrektorów i szkół o tym opracowaniu! Miłej lektury!

 

Notka o autorze: Marcin Polak jest twórcą i redaktorem naczelnym Edunews.pl (2008) i organizatorem cyklu INSPIR@CJE. Zajmuje się zawodowo polską edukacją od ponad 15. lat i jest głęboko zaangażowany w debatę na temat modernizacji i reformy szkolnictwa (zob. np. Dobre zmiany w edukacjiJak będzie zmieniać się edukacja?). Realizuje projekty edukacyjne i szkoleniowe o zasięgu ogólnopolskim i międzynarodowym. Blisko współpracuje z nauczycielami i szkołami. Jest również członkiem grupy Superbelfrzy RP.

 

Jesteśmy na facebooku

fb
Edunews.pl oferuje cotygodniowy, bezpłatny (zawsze) serwis wiadomości ze świata edukacji. Zapisz się:
captcha 
I agree with the Regulamin

Ostatnie komentarze

E-booki dla nauczycieli

Polecamy dwa e-booki dydaktyczne z serii Think!
Metoda Webquest - poradnik dla nauczycieli
Technologie są dla dzieci - e-poradnik dla nauczycieli wczesnoszkolnych z dziesiątkami podpowiedzi, jak używać technologii w klasie