Szkoły powinny przygotować się na AI przynajmniej w zakresie opisanym ostatnio w Edunews.pl[1], ważniejsze jest jednak przygotowanie nauczycieli i uczniów, a ogólnie – edukacji, na "inteligencję" ChatGPT, a faktycznie na inteligencję uczenia maszynowego, które stoi dziś niemal za każdym tworem AI. Bez znajomości modelu rozumowania (ang. computational model) stojącego za AI/ML, jakakolwiek dyskusja czy współpraca z ChatGPT lub z innymi tworami z tej kategorii będzie powierzchowna, niepełna i zdana na porażkę.

Sztuczna inteligencja w postaci ChatGPT i podobnych narzędzi dość szybko zdobyła sobie popularność wśród uczniów i studentów (nie tylko w Polsce). Nic dziwnego – pozwala im „zaoszczędzić” czas na pisanie prac i rozwiązywanie zadań (zwłaszcza prace domowe), co uznają (bez głębszej refleksji) za duże ułatwienie. Jak dyrektorzy szkół mogą przygotować swoje szkoły na stałą obecność narzędzi AI w edukacji?

Algorytmy językowe i inne wcielenia sztucznej inteligencji dużo zmieniają w edukacji. Już nic nie będzie takie jak kiedyś. To już widać. Zmienia się szkoła, zmienia uniwersytet a nauczyciele z jednej strony dostają pomocnicze narzędzia, niczym osobistych asystentów wspomagających przygotowanie lekcji, a z drugiej pojawia się nowy konkurent. Czy nauczyciele stracą pracę przez różne urządzenia, wykorzystujące AI? Trzeba będzie znowu się uczyć.

Jeśli masz dziecko w wieku wczesnoszkolnym lub trochę starsze, to zapewne słyszałeś, słyszałaś o grze Minecraft. Być może nawet Twoja pociecha spędziła trochę czasu budując światy z sześciennych bloków. Jeśli jesteś nauczycielem lub nauczycielką zapewne nie raz widziałeś, widziałaś koszulki, plecaki, piórniki z logo tej gry a może nawet wysłuchałeś, wysłuchałaś kilku historii opowiedzianych z zadyszką o tym, jak cudownie grać w Minecraft. Niektórzy, nie znając tej gry, mogą powiedzieć jedynie: „pożeracz czasu”. Poniekąd to prawda! Gra wciąga miliony użytkowników. Ale jedno jest pewne! Minecraft ma całe mnóstwo walorów. A co powiesz, jeśli dołożymy do tego wartość edukacyjną jaką daje Minecraft Education?

Prace domowe budzą wciąż wiele kontrowersji, co jakiś czas pojawiają się głosy o wprowadzeniu zakazu zadań domowych. Jest wielu przeciwników prac domowych, ale również dużo zwolenników, argumentów za i przeciw. Podobnie dużo emocji budzi temat sztucznej inteligencji, a wśród nauczycieli szczególnie wykorzystanie go w szkole. Nauczyciele obawiają się, że uczniowie będą sięgać do tych dostępnych dla każdego narzędzi, jakimi są szczególnie czatboty: ChatGPT, Bard czy Bing. Zamiast jednak pytać, co robić, by uczniowie nie ściągali za pomocą AI, warto zadać pytanie, jak wykorzystać sztuczną inteligencję, by nauczyć uczniów pisania i krytycznego myślenia.

Coraz bardziej uzmysławiam sobie, że uczymy się nowego języka obcego. To język komunikacji z maszynami, w szczególności ze sztuczną inteligencją. Język bardzo dla nas obcy, niezależnie jakiego ludzkiego języka używamy. I nie bardzo zdajemy sobie sprawę, że to język obcy.